Magdalena Kozera-Kowalska

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Czy dopłaty „na przetrwanie” będą skuteczne?

Wraz z pogarszającą się sytuacją na rynku trzody chlewnej i rosnącym niezadowoleniem rolników pojawiają się rządowe propozycje wsparcia dla tego sektora. Zapowiedzi chwalebne, jednak problem w tym, że zarówno rolnicy, jak i analitycy rynku uważają je za dalece niewystarczające, a przede wszystkim spóźnione.

Opinie te dotyczą również nagłaśnianego (i wprowadzonego w końcówce 2021 roku) narzędzia wsparcia krajowego zaplecza produkcji świń w postaci dopłat do loch (pod pewnymi oczywiście warunkami). Działanie to ma w zamyśle powstrzymać rolników przed wygaszaniem produkcji prosiąt w kraju, ale ma też być sygnałem mobilizującym dla pozostałych grup producentów trzody, by nie zawieszali działalności lub z niej nie rezygnowali przez okres kilku, może kilkunastu miesięcy. Taką informację otrzymali rolnicy po spotkaniach z nowym ministrem rolnictwa. Problem w tym, że sytuacja na rynku trzody tak w Polsce, jak i w UE może się nie poprawić w tak krótkim okresie. Przywoływany przez ministra okres „do przetrzymania” obecnej dekoniunktury trudno jest zweryfikować w oparciu o dostępne prognozy. Złe są zarówno te dotyczące sytuacji społeczno-gospodarczej i końca ogólnoświatowego kryzysu (który wcale nie wyhamowuje, zwłaszcza w obliczu kolejnej spodziewanej fali pandemii zmutowanego już koronawirusa), jak i te, które nawiązują do niskiej skuteczności budowania struktur organizacyjnych polskiego rynku trzody chlewnej (czego przykładem może być chociażby hodowla zarodowa).

Lek. wet. Maciej Perzyna

Psy do zwalczania ASF – nieoczywista oczywistość

Powoli zbliżamy się do ósmej rocznicy pojawienia się afrykańskiego pomoru świń w Polsce. Od pierwszych doniesień o potwierdzeniu choroby rozpoczęły się intensywne działania zmierzające do jej ograniczenia czy zwalczenia.

Działania te z roku na rok nabierają coraz większego rozmachu, obejmują coraz większy obszar kraju, coraz więcej producentów trzody chlewnej i innych członków społeczeństwa poznaje bezpośrednio czym jest ASF. Parafrazując XVIII-wieczną sentencję – ASF, jaki jest, każdy widzi. Czy jednak faktycznie każdy widzi? Wydaje się, że wszyscy patrzą, ale jedni nie widzą, a inni udają, że nie widzą. Pomimo coraz bogatszego dorobku naukowego zespołów badawczych pracujących w laboratoriach i prowadzących badania terenowe w Europie, Azji, Afryce, wciąż korzystamy z metodyki opartej na założeniach z 2014 roku. To błąd! Głupotą jest powtarzać te same, jak widać nieefektywne działania i oczekiwać odmiennych rezultatów.

W tym miejscu podkreślić należy, że zwalczenie ASF jest możliwe! Cechujący się porównywalną śmiertelnością pomór klasyczny świń zwalczono w Polsce w latach 90. Bez porównania bardziej zakaźną i łatwiej szerzącą się pryszczycę pokonano w latach 70. Wąglik, cechujący się środowiskową trwałością zarodników kilkunastokrotnie przekraczającą najbardziej pesymistyczne prognozy co do trwałości ASFV, był w dwudziestoleciu międzywojennym stwierdzany w 20 tys. przypadków rocznie. Teraz pojedyncze (!) przypadki identyfikuje się co kilka kilkanaście lat. Chorobę można zwalczyć, gdy trafnie określi się jej specyfikę, drogi szerzenia, wektory, rezerwuar, a działania podejmie w sposób planowy i kierunkowy. Tymczasem jest jak jest…

Witold Jan Wardal

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie

Jak zapewnić dobrostan trzody chlewnej w różnych systemach utrzymania?

W niniejszym numerze poruszymy zagadnienie dobrostanu w podstawowych systemach utrzymania trzody chlewnej.

Utrzymanie na głębokiej ściółce

Ten system utrzymania charakteryzuje się wysokim stopniem dobrostanu. Zwierzęta mają wygodne legowiska, do rzadkości należą urazy. Warunkiem niezbędnym jest ścielenie wystarczającej ilości słomy (fot. 1), co sprzyja przejawianiu prawidłowych zachowań i minimalizuje możliwość wystąpienia agresji. Świnie zajmują się słomą, a nie obgryzaniem ogonów innych osobników. Zaletą jest również wyraźne rozdzielenie strefy legowiskowej i żywieniowej (rys. 1). Z uwagi na różnicę poziomów tych stref, dojście odbywa się po schodkach, których sposób wykonania przedstawiono na rys. 2.

Wyposażenie kojca stanowią przegrody pomiędzy kojcami – w części legowiskowej pełne, o wysokości 135 cm, a na stanowisku żywieniowym przegroda pomiędzy kojcami ażurowa, od strony korytarza pełna z ażurowymi furtkami o wysokości 75 cm.

Zaopatrzenie w wodę zapewniają poidła zamontowane na ażurowych przegrodach pomiędzy kojcami w części żywieniowej…

Krzysztof Lipiński

Katedra Żywienia Zwierząt i Paszoznawstwa

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Efektywność preparatów enzymatycznych w żywieniu prosiąt

Wyniki licznych badań dowodzą, że wykorzystanie enzymów w żywieniu zwierząt monogastrycznych umożliwia zwiększenie strawności składników pokarmowych, co wpływa na podniesienie poziomu energii w mieszankach paszowych. Są one również użyteczne w eliminacji związków antyżywieniowych niepożądanych w dawkach pokarmowych.

Ze względu na niewystarczającą sekrecję enzymów trawiennych rozwijającego się przewodu pokarmowego oraz słabo rozwiniętą mikroflorę wspomagającą procesy trawienne, najbardziej uzasadnione i efektywne jest stosowanie enzymów paszowych u prosiąt.

Enzymy paszowe stosowane w żywieniu świń są ukierunkowane na różne materiały paszowe i związane z nimi związki antyżywieniowe. Podstawową grupę preparatów enzymatycznych stanowią tzw. enzymy zbożowe stosowane w dawkach z dużym udziałem określonego typu zbóż. Inną grupę stanowią preparaty enzymatyczne poprawiające strawność składników pokarmowych zawartych w wysokobiałkowych materiałach paszowych. Fitazy są kolejną grupą enzymów, których celem jest zwiększenie dostępności fosforu z materiałów paszowych pochodzenia roślinnego. Enzymy mogą być również stosowane poza przewodem pokarmowym jako jeden z elementów technologii poprawy wartości pokarmowej pasz.

Zboża, które są głównym źródłem energii w żywieniu świń, a także wysokobiałkowe pasze pochodzenia roślinnego (śruty poekstrakcyjne, nasiona roślin strączkowych), zawierają duże ilości różnych związków antyżywieniowych. Wśród nich znajdują się m.in. polisacharydy nieskrobiowe (NSP) oraz fityniany…

Grzegorz Woźniakowski

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Wydział Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych

Katedra Diagnostyki i Nauk Klinicznych

Diagnostyka kliniczna i laboratoryjna afrykańskiego pomoru świń (ASF) –
potencjalne problemy w interpretacji wyników badań laboratoryjnych oraz możliwe scenariusze ich rozwiązania

Afrykański pomór świń (ASF) jest jedną z chorób zakaźnych świń oraz dzików, podlegającą obowiązkowi urzędowego zwalczania oraz zgłaszania jej występowania do odpowiednich organów administracji weterynaryjnej, w tym w ostatecznie do Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE).

Pomimo ponad 100 lat od pierwszego stwierdzenia choroby w Kenii w 1921 roku oraz wielu wysiłków podejmowanych w celu opracowania efektywnych środków zwalczania choroby, nadal stanowi ona poważne zagrożenie potencjalnie dla wszystkich regionów na świecie. Wartym wspomnienia jest fakt ponownego wystąpienia choroby po ponad 40 latach jej braku na terenie Republiki Dominikany czy Haiti, co wskazuje na ciągle niewielką wiedzę dotyczącą jej epidemiologii. Choroba „odradza” się prawdopodobnie na skutek zaniedbań w zakresie bioasekuracji oraz ciągle zbyt ograniczonej świadomości osób zaangażowanych w produkcję i obrót trzodą chlewną (Ryc. 1).

W związku z brakiem skutecznej szczepionki przeciwko ASF nadal jedynym środkiem prewencji szerzenia się ASF jest administracyjne zabijanie wszystkich świń w gospodarstwie, w którym na podstawie wyników badań laboratoryjnych potwierdzono chorobę. Ostatnie, wstępne wyniki badań w Wietnamie dotyczące zastosowania prototypu szczepionki przeciwko ASF na bazie rekombinowanego szczepu wirusa ASFV pozbawionego genu I177L, odpowiadającego za chorobotwórczość tego patogenu, są jedynie częściowo zadowalające, ponieważ wskazują na częściową protekcję poszczepienną pośród immunizowanych świń…