Komisja Europejska przyjęła dziś strategię dotyczącą zwierząt gospodarskich, aby zapewnić, że cenny europejski sektor zwierząt gospodarskich pozostanie silny i odporny w perspektywie długoterminowej. W pierwszej tego rodzaju strategii określono działania mające pomóc hodowcom zwierząt gospodarskich w sprostaniu wyzwaniom gospodarczym, środowiskowym i rynkowym. Ta długoterminowa wizja uznaje zasadniczą rolę zrównoważonej hodowli zwierząt gospodarskich w przyszłości Europy w ochronie bezpieczeństwa żywnościowego Europy i wspieraniu społeczności wiejskich w całej ich różnorodności.
W strategii dotyczącej zwierząt gospodarskich określono pięć następujących priorytetów:
- Odporny sektor hodowlany przygotowany na kryzys. Komisja zwiększa gotowość, aby zmniejszyć narażenie na ryzyko i umożliwić rolnikom szybszą odbudowę po kryzysie. Wzmocninarzędzia zarządzania ryzykiem i zbada nowy system ubezpieczeń i reasekuracji. Będzie również wspierać państwa członkowskie w zarządzaniu wpływem chorób zwierząt w celu wzmocnienia profilaktyki, wczesnego wykrywania i wczesnego działania. Inwestycje w odporność na zmianę klimatu i zmniejszenie zależności od przywozu pozostają kluczowym priorytetem.
- Konkurencyjny sektor produkcji zwierzęcej – w UE i na świecie. Komisja będzie działać na rzecz zwiększenia rentowności i wykorzystania innowacji oraz wzmocnienia konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju, tak aby sektor ten mógł się rozwijać. Oprócz ważnej roli przyszłego budżetu UE Komisja zbada, w jaki sposób dostęp do finansowania może ułatwić przejście na systemy bezklatkowe i wspierać procedury wydawania pozwoleń, obieg zamknięty, biogospodarkę i waloryzację biomasy. Ponadto, biorąc pod uwagę, że sprawiedliwość leży u podstaw strategii, skoncentruje się ona na sprawiedliwym dochodzie rolników i zapewnieniu międzynarodowej wzajemności. Aby osiągnąć ten cel, Komisja będzie pracować nad większym dostosowaniem norm produkcji, zwłaszcza w zakresie dobrostanu zwierząt, zgodnie ze zobowiązaniami Światowej Organizacji Handlu. Wzmocnione zostaną również wysiłki na rzecz promowania nowych możliwości rynkowych poprzez dyplomację rolno-spożywczą.
- Zrównoważony sektor produkcji zwierzęcej. Biorąc pod uwagę różnorodność hodowli zwierząt gospodarskich w poszczególnych regionach, strategia będzie promować dostosowane do potrzeb podejście do wyzwań związanych ze zrównoważonym rozwojem. Zaproponowano w nim środki mające na celu poprawę dobrostanu zwierząt poprzez ukierunkowane zmiany dotyczące kur niosek, brojlerów i świń, które będą oparte na dowodach i którym towarzyszyć będą odpowiednie okresy przejściowe i wsparcie finansowe. Ponadto UE opracuje zharmonizowane metody obliczania emisji pochodzących od zwierząt gospodarskich na poziomie gospodarstwa, praktyki łagodzenia zmiany klimatu, gospodarkę składnikami odżywczymi i zrównoważony obieg zasobów. Wzmocni współpracę między rolnikami a producentami oraz będzie wspierać zrównoważony rozwój i cele społeczno-gospodarcze w tym sektorze.
- Sektor hodowlany odpowiedni dla wszystkich gospodarstw i regionów. Związek między chowem zwierząt gospodarskich a danym terytorium ma zasadnicze znaczenie, ponieważ chów zwierząt gospodarskich przynosi korzyści gospodarcze, środowiskowe i społeczne na obszarach wiejskich. Komisja będzie współpracować z państwami członkowskimi nad planem przywrócenia zrównoważonej produkcji zwierzęcej w regionach znajdujących się w trudnej sytuacji, w szczególności w regionach zagrożonych porzuceniem, przy wsparciu obserwatorium gruntów i wsparciu polityki demograficznej UE. W ramach obszaru roboczego dotyczącego zwierząt gospodarskich opracowany zostanie plan działania na rzecz rzeźni o niskiej wydajności lub rzeźni polowych, co przyczyni się do wspierania lokalnie zintegrowanych łańcuchów wartości zwierząt gospodarskich, ograniczenia transportu zwierząt i regeneracji lokalnych gospodarek.
- Doskonałość w produkcji zwierzęcej. Jakość jest strategicznym atutem Europy. Komisja sprawi,że doskonałość UE w produkcji będzie bardziej widoczna i satysfakcjonująca dziękiwzmocnionemu unijnemu oznaczaniu pochodzenia i uznawaniu jakości. Komisja opracuje europejski system doskonałości w celu lepszej waloryzacji wyższych standardów, zrównoważonego rozwoju i szczególnych cech produkcji. Ponadto będzie promować zrównoważone produkty zwierzęce w UE za pomocą specjalnej polityki promocyjnej, oznaczeń geograficznych, kampanii „Kupuj europejskie produkty zwierzęce” i systemów produkcji ekologicznej.
Rozwiązanie problemu presji wywieranej na ten sektor ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia jego odpornej i zrównoważonej przyszłości, przyciągającej przyszłe pokolenia rolników. Oznacza to, że należy w mniejszym stopniu polegać na importowanych środkach produkcji, a w większym na zasobach krajowych i zasobach o obiegu zamkniętym, a także ograniczyć emisje zgodnie z planem działania w zakresie białka i planem działania w zakresie nawozów. Jednocześnie zachowanie bezpieczeństwa żywności i poprawa dobrostanu zwierząt pozostają kluczowymi celami.
Strategia dotycząca zwierząt gospodarskich zawiera plan działania w zakresie białka. Wspólnie inicjatywy te mają na celu zmniejszenie strategicznych zależności, wzmocnienie europejskiego bezpieczeństwa żywnościowego i przyczynienie się do silniejszego, bardziej odpornego i strategicznego europejskiego systemu rolno-spożywczego. Plan działania w zakresie białka ma również na celu zwiększenie podaży i wykorzystania białka pochodzącego z UE. W 2025 r. tylko 25 % białka z nasion oleistych i roślin wysokobiałkowych pochodziło z UE. Plan ma na celu zwiększenie udziału do 35 % do 2035 r. Komisja będzie wspierać europejską produkcję roślin wysokobiałkowych i zwiększać konkurencyjność białek produkowanych w UE. Uznając silne powiązania między łańcuchami wartości żywności, paszy, energii i przemysłu, będzie również zachęcać do innowacji, inwestycji, zróżnicowanej diety i lepszego monitorowania zależności od białka.
Kontekst
Hodowla zwierząt gospodarskich jest zróżnicowanym i złożonym sektorem, który odpowiada za około 40 % wartości dodanej rolnictwa UE i generuje 400 mld EUR rocznego obrotu. Ma silny wpływ społeczny i terytorialny, zatrudniając około 7 mln osób w 4 mln gospodarstw rolnych w całej Europie, często na obszarach o niewielu innych możliwościach gospodarczych. Sektor ten dostarcza wysokiej jakości białko i prezentuje europejską doskonałość na całym świecie, z jednymi z najwyższych na świecie standardów ochrony środowiska, bezpieczeństwa i jakości.
Hodowla zwierząt gospodarskich stoi jednak przed coraz większymi wyzwaniami: niska rentowność i rosnące koszty, zmieniające się warunki rynkowe, powtarzające się ogniska chorób zwierząt, a także pojawienie się nowych, oczekiwania społeczne dotyczące wyższych standardów dobrostanu zwierząt i wyzwania środowiskowe.
Dlatego też Komisja ogłosiła w swojej wizji rolnictwa i żywności, że będzie pracować nad wzmocnieniem konkurencyjności i odporności sektora hodowlanego. Komisja rozpoczęła prace nad zwierzętami gospodarskimi w celu opracowania ścieżek politycznych ukierunkowanych, terytorialnych rozwiązań na rzecz konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju sektora. Strategia dotycząca zwierząt gospodarskich opiera się na szeroko zakrojonym zaangażowaniu zainteresowanych stron, w ramach obszaru prac dotyczących zwierząt gospodarskich, w tym ponad roku dialogu z państwami członkowskimi, rolnikami, przedstawicielami przemysłu i społeczeństwem obywatelskim, takimi jak Europejska Rada ds. Rolnictwa i Żywności.
Wizja ma również na celu wzmocnienie europejskiego systemu białkowego poprzez uczynienie go bardziej samowystarczalnym, zrównoważonym i odpornym.
