Minister Stefan Krajewski skierował do komisarza UE ds. rolnictwa i żywności Christopha Hansena pismo z prośbą o przeprowadzenie analizy skumulowanego wpływu wszystkich wynegocjowanych umów handlowych między Unią Europejską a krajami trzecimi na sektor rolny UE. Podobny postulat Polska zgłosiła już w kwietniu 2025 r. za kadencji ministra Czesława Siekierskiego.
Minister Stefan Krajewski ponowił ten wniosek również podczas posiedzenia Rady AGRIFISH 26 maja br. w Brukseli, w trakcie dyskusji poświęconej handlowi produktami rolno-spożywczymi.
– To już kolejny polski wniosek w tej sprawie. Od czasu, gdy po raz pierwszy zwróciliśmy się do Komisji Europejskiej o taką analizę, pojawiły się nowe porozumienia handlowe i kolejne preferencje przyznawane państwom trzecim w dostępie do rynku rolnego UE. Tym bardziej potrzebujemy dziś pełnej oceny ich łącznego wpływu na europejskie rolnictwo. Wstępem do tej oceny powinno być szczegółowe zestawienie wszystkich już udzielonych i planowanych preferencji w dostępie do rynku UE. Takiego łącznego zestawienia dla poszczególnych sektorów rynku Komisja jak dotychczas nie sporządzała, co było pewnym mankamentem prezentowanych w poprzednich latach opracowań, dotyczących wpływu umów handlowych na sektor rolny. Ponownie zwracamy się do Komisji Europejskiej o przygotowanie takiej analizy i przedstawienie jej państwom członkowskim – powiedział minister Stefan Krajewski.
UE przyznaje partnerom handlowym coraz więcej preferencji taryfowych. Dlatego resort rolnictwa oczekuje od Komisji Europejskiej przygotowania analizy, która obejmie wszystkie przyznane i planowane preferencje oraz ich wpływ na rynek rolny Unii Europejskiej i poszczególnych państw członkowskich. Zdaniem Polski analiza powinna uwzględniać łączną skalę udzielonych preferencji oraz odnosić ją do poziomu produkcji i konsumpcji zarówno w całej UE, jak i w poszczególnych krajach.
MRiRW rozpoczęło własne analizy już w 2025 r. i nie czekało na działania Komisji Europejskiej. Wynika z nich, że szacunkowa wielkość udzielonych i zaoferowanych preferencji w dostępie do rynku rolnego UE wynosi:
- w sektorze cukru białego – ok. 16 proc. produkcji UE, więcej niż wynosi cała produkcja Polski oraz ponad 19 proc. unijnej konsumpcji;
- w sektorze wołowiny – ok. 10 proc. produkcji UE, niemal tyle, ile produkuje Polska, oraz ok. 9 proc. unijnej konsumpcji;
- w sektorze drobiu – ok. 8 proc. produkcji UE i ok. 38 proc. polskiej produkcji, a także wolumen porównywalny z całkowitą konsumpcją drobiu w Polsce.
W wielu przypadkach producenci spoza UE nie muszą spełniać takich samych wymogów jak rolnicy i przetwórcy działający na rynku unijnym. W ocenie MRiRW stwarza to istotne ryzyko dla konkurencyjności europejskiego rolnictwa.
Polska podtrzymuje stanowisko, że dalsza liberalizacja dostępu do unijnego rynku rolnego nie powinna następować do czasu zapewnienia równoważnych wymogów produkcyjnych dla importerów spoza UE.
