Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przekazuje płatności bezpośrednie i obszarowe za 2025 rok. Do tej pory wypłacono 18,8 mld zł. Z tej kwoty 15,51 mld zł to płatności bezpośrednie, a spośród nich 890 mln zł przekazano w ramach dopłat dobrostanowych. Natomiast z tytułu wsparcia obszarowego przekazanych zostało 3,29 mld zł.
Zgodnie z przepisami proces przekazywania płatności końcowych może potrwać do końca czerwca. Podjęte zostały wszelkie działania, by go maksymalnie przyspieszyć. Koperta finansowa na te płatności wynosi ok. 19,2 mld zł.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi razem z Województwem Podlaskim, Politechniką Białostocką oraz Siecią Badawczą Łukasiewicz – ITECH rozpoczyna projekt RURALSTRAT poświęcony rozwojowi inteligentnych wsi. Partnerzy chcą przygotować rozwiązania, które pomogą samorządom planować usługi publiczne i lokalne inwestycje oraz zwiększą dostęp mieszkańców do nowoczesnych usług.
Smart village nie jest już dzisiaj teorią ani odległą wizją. Takie rozwiązania już działają na polskiej wsi i realnie ułatwiają życie mieszkańcom. Chcemy jeszcze lepiej wykorzystać nowe technologie po to, żeby poprawiać jakość życia na obszarach wiejskich i zwiększać dostęp do nowoczesnych usług publicznych – powiedział minister Stefan Krajewski.
Projekt RURALSTRAT potrwa do kwietnia 2029 r. Partnerzy przygotują analizy, rekomendacje i rozwiązania dla polityk krajowych oraz regionalnych. Sprawdzą także rozwiązania, które już działają w Polsce i innych krajach Europy. Projekt ma pomóc samorządom lepiej planować transport, usługi publiczne i lokalne inwestycje.
Od pomysłu do konkretnych wdrożeń
Podczas konferencji minister Stefan Krajewski mówił o rozwiązaniach, które już dziś zmieniają codzienne życie mieszkańców wsi. Jako przykład podał system zdalnego odczytu liczników wody wdrażany dzięki środkom z KPO.
– Jeszcze kilka lat temu takie rozwiązania wydawały się czymś bardzo odległym. Dzisiaj to już codzienność. Coraz więcej mieszkańców wsi pracuje poza miejscem zamieszkania i nie ma czasu na załatwianie wielu spraw w tradycyjny sposób. Nowe technologie pomagają rozwiązywać takie problemy – zaznaczył minister Stefan Krajewski.
Projekt RURALSTRAT znalazł się w gronie siedmiu przedsięwzięć wybranych do dofinansowania w XII konkursie programu GOSPOSTRATEG. Do konkursu zgłoszono 15 projektów. Łączna kwota przyznanego wsparcia przekroczyła 38 mln zł.
Minister Stefan Krajewski mówił także o nowej perspektywie finansowej Unii Europejskiej i środkach dla obszarów wiejskich.
– Mówimy o bardzo dużych środkach, które mogą trafić na rolnictwo, przetwórstwo i rozwój obszarów wiejskich. Ten projekt pomoże dobrze określić potrzeby i kierunki działań. Dzięki temu łatwiej przygotujemy konkretne programy wsparcia dla polskiej wsi – powiedział Stefan Krajewski.
Wspólny projekt rządu, samorządu i nauki
Marszałek województwa podlaskiego Łukasz Prokorym podkreślił, że projekt ma znaczenie nie tylko dla regionu, ale również dla polityki rozwoju terenów wiejskich w całym kraju.
– Chcemy tworzyć takie warunki, żeby mieszkańcy mogli rozwijać się i pracować w swoich miejscowościach. Ten projekt wpisuje się w działania na rzecz rozwoju terenów wiejskich i poprawy jakości życia mieszkańców – powiedział marszałek Łukasz Prokorym.
Marszałek mówił także o koncepcji „prawa do pozostania”, którą realizuje województwo podlaskie. Chodzi o tworzenie takich warunków, żeby mieszkańcy mogli zostać w swoich miejscowościach z wyboru, a nie z konieczności.
W projekt zaangażowało się około 80 naukowców i ekspertów z różnych dziedzin. Partnerem naukowym przedsięwzięcia jest Politechnika Białostocka.
– Chcemy przygotować rozwiązania, które będzie można wykorzystać nie tylko w naszym regionie, ale również w całym kraju. Smart village to nie tylko technologie. Duże znaczenie mają także kwestie społeczne, środowiskowe i organizacyjne – powiedziała rektor Politechniki Białostockiej Marta Kosior-Kazberuk.
W realizację projektu włączyła się także Sieć Badawcza Łukasiewicz – ITECH. Instytut przygotuje m.in. analizy foresightowe i przegląd krajowych oraz europejskich ram prawnych związanych z rozwojem inteligentnych wsi.
Partnerzy projektu podkreślają, że pierwsze efekty prac mają pojawić się jeszcze przed zakończeniem całego przedsięwzięcia.
– Nie robimy projektu tylko dla samych badań. Chcemy wypracować konkretne rozwiązania, które będzie można szybko wykorzystać w praktyce – podsumował minister Stefan Krajewski.
Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski skierował oficjalne pismo do prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) Tomasza Chróstnego. Powodem interwencji są niepokojące sygnały dotyczące cen skupu żywca wieprzowego, które mogą wskazywać na stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych oraz zmowę cenową.
Niskie ceny skupu a koszty produkcji
Z informacji, które docierają do resortu wynika, że ceny skupu świń mogą być drastycznie zaniżane w stosunku do kosztów produkcji oraz cen detalicznych mięsa w sklepach. Według danych, aktualne ceny:
skupu żywca wieprzowego wynoszą ok. 5,48 zł/kg masy żywej;
w klasie poubojowej E wynoszą niespełna 7,0 zł/kg.
– Przy obecnych, wysokich kosztach pasz, energii, opieki weterynaryjnej oraz w związku z rygorystycznymi wymogami bioasekuracji związanymi z ASF, wskazane poziomy cenowe znajdują się na granicy lub poniżej progu opłacalności wielu polskich gospodarstw – podkreśla minister Krajewski.
Podejrzenie wykorzystywania przewagi kontraktowej
W piśmie do Prezesa UOKiK minister Krajewski zwraca uwagę na niebezpieczną asymetrię siły rynkowej. Kilka dużych zakładów mięsnych dysponuje znaczną przewagą nad rozproszonymi i słabszymi ekonomicznie hodowcami.
– Taka sytuacja osłabia pozycję negocjacyjną rolników i może prowadzić do wykorzystywania przewagi kontraktowej przez przetwórców – zaznacza minister.
Cel interwencji
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oczekuje od UOKiK wnikliwego zbadania relacji na linii producent – przetwórca żywca wieprzowego.
Najważniejsze cele kontroli:
ustalenie, czy na rynku dochodzi do praktyk mających znamiona zmowy cenowej;
weryfikacja, czy w sektorze stosowane są nieuczciwe praktyki handlowe.
Resort rolnictwa deklaruje pełną gotowość do współpracy z UOKiK, aby przywrócić uczciwą konkurencję i chronić interesy polskich producentów rolnych.
Główny Lekarz Weterynarii informuje o stwierdzeniu 1 w 2026 r. ogniska afrykańskiego pomoru świń (ASF) u świń, na podstawie wyników badań laboratoryjnych z dnia 18 maja 2026 r. otrzymanych z Krajowego Laboratorium Referencyjnego ds. ASF, tj. Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.
Ognisko ASF nr 2026/1 wyznaczono w gospodarstwie, w którym utrzymywano 21390 świń, położonym w miejscowości Jarosławsko, w gminie Pełczyce, powiat choszczeński, województwo zachodniopomorskie, na obszarze objętym ograniczeniami wymienionym w części II załącznika I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594[1].
Inspekcja Weterynaryjna wdraża wszystkie środki związane z likwidacją choroby, zgodnie z procedurami wynikającymi z rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/687[2], w tym m.in. zabicie i utylizację świń, oczyszczanie i dezynfekcję, prowadzenie dochodzenia epidemiologicznego, wyznaczanie obszarów objętych ograniczeniami, tj. zapowietrzonego i zagrożonego w promieniu 10 km wokół ogniska.
[1] rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r. ustanawiające środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/605
[2] rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania
