16 lipca 2025 r. Komisja Europejska opublikowała komunikat w sprawie Wieloletnich Ram Finansowych UE na lata 2028-2034, a komisarz UE ds. rolnictwa Christophe Hansen tego samego dnia przedstawił ramowy projekt budżetu WPR – największej i najstarszej wspólnej polityki UE. Przedstawione mechanizmy finansowania – jak obserwujemy w przekazach – spotkały się z kontrowersyjnym odbiorem wśród licznych organizacji rolniczych państw członkowskich oraz zdecydowanym sprzeciwem większości unijnych parlamentarzystów.
Informujemy, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poddaje analizie dostępne dokumenty źródłowe i po otrzymaniu kompletnych informacji, dotyczących mechanizmów finansowania WPR, minister rolnictwa Czesław Siekierski przedstawi rekomendacje resortu uwzgledniające kalendarium proponowanych konsultacji, które w całości poświęcone zostaną obszarowi przyszłej perspektywy finansowej WPR.
Dziś, po analizie pierwszych informacji, możemy potwierdzić, że:
- Proponowane ramy finansowe utrzymują Polskę w gronie największych beneficjentów unijnego budżetu, co oznacza, że jako kraj będziemy dysponować znacznymi, być może największymi środkami, które podlegać będą w większym stopniu krajowym mechanizmom podziału.
- Priorytetem działań MRiRW pozostaje bezpieczeństwo żywnościowe oraz konkurencyjność i dochodowość rolnictwa. Jest to zarówno kontynuacja prac podjętych przez Polskę w trakcie przewodnictwa w Radzie UE, jak i wyznaczenie nowego obszaru działań, wynikającego wprost ze strategii na rzecz zwiększania zdolności obronnych państwa.
Przypomnijmy, bezpieczeństwo żywnościowe, które w głównej mierze zapewniają rolnicy, jest jednym z filarów bezpieczeństwa Polski, a w okresie geopolitycznych turbulencji jest również gwarancją suwerenności żywnościowej naszego kraju. Dlatego w dalszych pracach będziemy dążyć do uzyskania skutecznych mechanizmów podziału środków na ten cel, zapowiadanych w ramach puli funduszy krajowych.
- Proponowany projekt budżetu zawiera dostosowania instrumentów WPR do nowych uwarunkowań/wyzwań, ale nie w pełni uwzględnia oczekiwana rolników. Propozycje Komisji Europejskiej dotyczące WPR po 2027 r. dają możliwość kontynuacji dotychczasowych form wsparcia, z których obecnie korzystają rolnicy. Nadal finansowane będą m.in. płatności bezpośrednie, działania na rzecz klimatu i środowiska, inwestycje w gospodarstwach, płatności dla małych gospodarstw i młodych rolników, czy też płatności ONW. Utrzymany będzie również model wdrożeniowy, jaki znamy z obecnego okresu. Podział środków na realizację poszczególnych celów – lokowanych dotąd w II filarze – dokonywany będzie na poziomie krajowym i, jak się przewiduje, zyska wsparcie z budżetu krajowego. Taki mechanizm pozwala na większą elastyczność decyzji krajowych, co do sposobu finansowania działań na rzecz rozwoju obszarów wiejskich. Oznacza to, że np. wydatki na rozwój infrastruktury na obszarach wiejskich będą realizowane przy wsparciu z Polityki Spójności ukierunkowanej na wsparcie regionów słabiej rozwiniętych, takich jak np. obszary po byłych PGR-ach. Z kolei w ramach Europejskiego Funduszu Konkurencyjności finansowaniem będą mogły zostać objęte także inwestycje związane z sektorem rolnym i biogospodarką.
To jedynie wybrane wnioski z pierwszej analizy dostępnej części dokumentacji źródłowej, którą 16 lipca 2025 r. przekazała Komisja Europejska. Dyskusja nad kształtem i sposobem finansowania WPR po 2027 r. dopiero się rozpoczyna i na pewno najbliższe miesiące będą intensywnym czasem uzgodnień prowadzonych zarówno na szczeblu UE, jak i wewnątrz kraju.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowuje szczegółowy plan konsultacji i spotkań z przedstawicielami organizacji rolniczych oraz podmiotami sektora rolno-spożywczego, ale już dziś deklarujemy, że wszystkie nasze działania koncentrować się będą na utrzymaniu i wzmacnianiu bezpieczeństwa żywnościowego oraz poprawie dochodowości rolnictwa w Polsce.
