Rząd chce przyspieszyć rozwój biogazowni rolniczych. Temu m.in. ma służyć przyjęta nowelizacja Prawa energetycznego, nad którą teraz pracuje Sejm. Jedną z proponowanych zmian jest uproszczenie procedur i wprowadzenie gwarancji przyłączenia do sieci. Nowe przepisy wzmacniają rolę biogazu i biometanu jako stabilnych źródeł odnawialnej energii, szczególnie na obszarach
wiejskich.

– Biogaz ma szansę stać się jednym z filarów naszej transformacji energetycznej, szczególnie jeżeli chodzi o obszary wiejskie. W Krajowym Planie w dziedzinie Energii i Klimatu szacujemy potencjał biogazu i biometanu w Polsce  na 6–8 mld m³
surowca, który może być wytworzony w Polsce i który może wspierać naszą
transformację energetyczną. Jeżeli więc mamy taki potencjał przy
wzrastającej produkcji rolnej, to grzechem byłoby z niego nie skorzystać – mówi agencji Newseria Miłosz Motyka, minister energii.

Jak
podaje resort rolnictwa, biogazownie mogą pracować nawet przez 8 tys.
godzin w roku, czyli przez ok. 90 proc. czasu. W przypadku innych
instalacji OZE, np. zależnych od wiatru czy słońca, mowa
o dyspozycyjności rocznej między 10 a 40 proc. Biogazownie są
postrzegane nie tylko jako źródło odnawialnej energii, ale także jako
sposób na zagospodarowanie odpadów rolniczych, ograniczenie uciążliwych
zapachów na wsi oraz dodatkowe źródło dochodu i ciepła dla lokalnych
społeczności. Do rozwoju tego sektora potrzebne są jednak zmiany
legislacyjne i ułatwienia w dostępie do inwestycji.

–
Projekt ustawy Prawo energetyczne i zmiany innych ustaw wprowadza dawno
oczekiwane zmiany przez rolników, przez branżę, jeśli chodzi
o produkcję energii odnawialnej w biogazowni. Po pierwsze, wydłużamy maksymalnie czas
na przyłączenie biogazowni do sieci elektroenergetycznej, żeby rolnicy
mogli wypełnić wszystkie formalności i dokonać takiej inwestycji. Po
drugie, wprowadzamy wypłaty rekompensat w momencie, kiedy będzie
ograniczana moc produkcyjna biogazowni – wymienia Stefan Krajewski, minister rolnictwa i rozwoju wsi.

Trzecią
istotną zmianą jest wprowadzenie zasady, zgodnie z którą biogazownie
rolnicze będą odłączane od sieci w ostatniej kolejności w sytuacjach
zagrożenia bezpieczeństwa pracy sieci. Wzmacnia to rolę biogazowni
w systemie elektroenergetycznym.

Jak
podkreśla minister, usprawnienia te są odpowiedzią na postulaty rolników
i mają zapewnić im większą przewidywalność inwestycji, a także realną
możliwość podłączenia do sieci. Projekt ustawy UC84, który został
przyjęty przez rząd 7 stycznia 2026 roku i jest procedowany
w parlamencie, zakłada wprowadzenie wiążących terminów dla operatorów
systemów energetycznych. Będą mieli 60 dni na potwierdzenie tego, czy
wniosek o warunki przyłączenia jest kompletny. Jeśli nie, tyle samo
czasu mają mieć na wezwanie do jego uzupełnienia.

– Każdy wniosek złożony o przyłącze do sieci elektroenergetycznej musi być rozpatrzony – mówi Stefan Krajewski.

Rozwiązanie
to ogranicza sytuacje, w których inwestorzy przez długi czas
pozostawali bez informacji zwrotnej, co hamowało proces inwestycyjny
i utrudniało pozyskanie finansowania.

Reforma
zakłada także, że operatorzy systemów energetycznych będą
zobowiązani uwzględniać potrzeby inwestycyjne biogazowni w planach
rozwoju sieci. Ma to umożliwić realizację projektów, które dotychczas
blokował brak infrastruktury. Będą one miały także gwarancję
przyłączenia. W przypadku odmowy przyłączenia biogazowni do sieci
operator będzie musiał wskazać możliwy do realizacji termin po
uzgodnieniu niezbędnych inwestycji w planie rozwoju sieci.

–
Pochylamy się nad kolejnymi zmianami, żeby biogazownie mogły działać
sprawnie i żeby każdy, kto chce je zbudować, miał do tego odpowiednie
warunki. Z jednej strony to jest zagospodarowanie odpadów, nie tylko
z produkcji rolniczej, ale też z przetwórstwa rolno-spożywczego,
w zależności od tego, czy to jest biogazownia rolnicza, czy komunalna. Z
drugiej strony wytwarzanie energii przez polskich rolników,
przedsiębiorców, spółki Skarbu Państwa to alternatywa dla paliw
kopalnych – podkreśla minister rolnictwa i rozwoju wsi.

Nowe przepisy opracowane przez Ministerstwo Energii obejmują nie tylko sektor biogazu w Polsce.

–
To jest szeroki projekt ustawy i największa nowelizacja prawa
energetycznego w historii. To gruntowna zmiana, która porządkuje wydanie
warunków przyłączenia, wprowadza zapisy dotyczące deregulacji i obniża
poziom biurokracji. Wprowadzamy kamienie milowe tak, aby te projekty,
które mają szanse być zrealizowane, faktycznie były realizowane, a
nie blokowały moce przyłączeniowe – podkreśla Miłosz Motyka.

Na
jej mocy inwestorzy będą mogli zawierać elastyczne umowy
przyłączeniowe, dzięki którym uruchomią instalacje w okresie
przejściowym, zanim sieć zostanie rozbudowana. Ministerstwo podkreśla,
że zmiana ta skróci czas realizacji projektów i ograniczy bariery
wynikające z lokalnych ograniczeń przepustowości. Każda umowa ma
zawierać kamienie milowe, czyli określać konkretne etapy inwestycji.
Konsekwencją braku ich realizacji będzie rozwiązanie umowy. Zgodnie
z założeniami resortu energii ma to wyeliminować spekulacje i pozwoli
sprawnie planować przyłączenia. Ustawa ogranicza również liczbę
wymaganych dokumentów potrzebnych w procesie przyłączeniowym. 

Zgodnie
z procedowaną ustawą operatorzy systemów elektroenergetycznych będą
musieli utworzyć scentralizowane platformy informatyczne. Mają one
ułatwić składanie wniosków o przyłączenie, a także monitorowanie ich
statusu. 

– Wskażemy na
konkretnych platformach, w planie rozwoju sieci, gdzie dana technologia
ma najłatwiejsze możliwości do przyłączenia, by transformacja wreszcie
była procesem uporządkowanym. Liczymy więc na to, że dzięki ustawie
nie będzie inwestycji przestrzelonych, za które płaci polski podatnik, a
które później są drogimi pomnikami, z niewykorzystanym potencjałem – mówi minister energii.