Author: FilipAdmin

Przystąpienie Ukrainy do Unii Europejskiej będzie jednym z najważniejszych wyzwań dla przyszłej konstrukcji Wspólnej Polityki Rolnej. Najnowszy raport Warsaw Enterprise Institute oraz Institute for Economic Research and Policy Consulting (Ukraina) pokazuje, że skutki dla Polski nie wynikają automatycznie z samej akcesji Ukrainy, lecz przede wszystkim z tego, jak zostanie skonstruowana WPR po 2027 r. i na jakich zasadach Ukraina zostanie włączona do systemu wsparcia.

Polska jest obecnie piątym co do wielkości beneficjentem WPR, a wartość polskiego Planu Strategicznego na lata 2023–2027 wynosi około 25 mld EUR. Tymczasem Komisja Europejska proponuje od 2028 r. zasadniczą przebudowę całej konstrukcji WPR. Ma zniknąć dotychczasowy podział na dwa filary, a środki rolne mają zostać połączone z innymi funduszami w ramach Krajowych i Regionalnych Planów Partnerstwa. Rolnictwo przestałoby więc funkcjonować jako odrębna polityka z własnym budżetem w obecnym kształcie. Jednocześnie co najmniej 300 mld EUR ma zostać zagwarantowane na wsparcie dochodów rolników i działania kryzysowe, co oznacza nominalne zmniejszenie o około 22–24 proc.

Na tak planowaną przebudowę WPR nakłada się kwestia przyszłej akcesji Ukrainy, dysponującej jedną z największych powierzchni gruntów rolnych w Europie. Modelowanie WEI zawarte w raporcie pokazuje, jak mogłaby zmienić się polska alokacja, gdyby do rozszerzonej Unii zastosować dotychczasową, opartą w dużej mierze na powierzchni gruntów logikę podziału środków. Przy ograniczonym budżecie i stopniowym dochodzeniu Ukrainy do pełnych stawek wyniosłaby ona około 17,4 mld EUR, a w wariancie pełnych stawek od początku i bez okresu przejściowego około 15,3 mld EUR.

Autorzy podkreślają jednak, że nie są to prognozy przyszłych transferów ani oficjalne propozycje Komisji Europejskiej. To scenariusze pokazujące skalę ryzyka wynikającego z zastosowania dotychczasowych reguł. W nowej architekturze WPR wejście Ukrainy nie musi automatycznie oznaczać zmniejszenia wcześniej przyznanej Polsce koperty. Rzeczywisty efekt będzie zależał m.in. od wielkości przyszłego budżetu UE, warunków akcesji, okresów przejściowych, limitów płatności i zasad kwalifikowalności.

Rozszerzenie powinno być okazją do reformy samej Wspólnej Polityki Rolnej. Nie chodzi o proste utrwalenie obecnego systemu dopłat. Punkt ciężkości powinien stopniowo przesuwać się z automatycznych transferów uzależnionych przede wszystkim od liczby hektarów w stronę inwestycji, modernizacji, wzrostu produktywności i odporności gospodarstw. Taki model może przynieść trwalsze efekty gospodarcze niż samo zwiększanie płatności bezpośrednich i lepiej wspierać konkurencyjność europejskiego rolnictwa.

W przypadku Ukrainy raport rekomenduje stopniowe włączanie rolników do systemu płatności oraz skuteczne limity zapobiegające koncentracji środków w największych agroholdingach. Wskazuje również na potrzebę regionalnych mechanizmów ochronnych i monitorowania rynku oraz powiązania dalszego otwierania rynku z rzeczywistym dostosowaniem ukraińskich producentów do unijnych standardów. Jednocześnie wymagania powinny umożliwiać gospodarstwom różnej wielkości modernizację bez nakładania nieproporcjonalnych obciążeń administracyjnych i finansowych.

Integracja Ukrainy może przy tym stworzyć realne korzyści gospodarcze dla obu stron. Raport przestrzega przed traktowaniem relacji polsko-ukraińskich jako gry o sumie zerowej, w której sukces jednego państwa musi oznaczać stratę drugiego. Ukraina jest silna w wielkoskalowej produkcji surowców rolnych, podczas gdy Polska posiada konkurencyjny sektor przetwórstwa spożywczego. Rozwój wspólnych łańcuchów dostaw, infrastruktury, logistyki oraz transferu technologii i know-how może zwiększyć konkurencyjność obu gospodarek. Konflikt i tworzenie kolejnych barier handlowych byłyby natomiast scenariuszem, na którym tracą obie strony.

Przyszłość polskiego rolnictwa w rozszerzonej Unii zależeć będzie więc nie tyle od samego członkostwa Ukrainy, ile od tego, jak zostanie skonstruowana nowa Wspólna Polityka Rolna. Rozszerzenie może stać się impulsem do odejścia od systemu premiującego przede wszystkim liczbę hektarów w stronę polityki silniej wspierającej inwestycje, produktywność i konkurencyjność. Przy odpowiednich zasadach Polska i Ukraina nie muszą walczyć o tę samą pulę korzyści, mogą wykorzystać komplementarność swoich gospodarek rolnych do budowy bardziej konkurencyjnego i wolnego europejskiego rynku żywności.

Link do raportu: https://wei.org.pl/wp-content/uploads/2026/08/Wplyw_przystapienia_Ukrainy_do_UE_na_WPR_wersjaPL.pdf

Źródło informacji: Warsaw Enterprise Institute

Zakończył się nabór wniosków o przyznanie premii dla młodych rolników realizowany w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. Do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynęło 7 275 wniosków o przyznanie premii o łącznej wartości blisko 1,9 mld zł. To blisko dwukrotnie więcej niż w naborze przeprowadzonym w 2025 r., co potwierdza duże zainteresowanie tym instrumentem wsparcia.

W tegorocznym naborze obowiązywały zmiany wprowadzone przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, których celem było lepsze dostosowanie warunków wsparcia do potrzeb młodych rolników. Jedną z najważniejszych było zwiększenie wysokości premii dla gospodarstw prowadzących lub planujących produkcję zwierzęcą z 200 tys. zł do 300 tys. zł.

– Skala zainteresowania tegorocznym naborem pokazuje, że młodzi ludzie chcą wiązać swoją przyszłość z rolnictwem. Ponad 7,2 tys. złożonych wniosków, czyli blisko dwa razy więcej niż rok wcześniej, to wyraźny sygnał, że wsparcie jest potrzebne i odpowiada na potrzeby młodych rolników. Szczególnie cieszy duże zainteresowanie wyższą premią dla gospodarstw prowadzących produkcję zwierzęcą, bo to inwestycja w rozwój i odnowę pokoleniową polskiej wsi – powiedział minister Stefan Krajewski.

Wysoki udział wniosków dotyczących produkcji zwierzęcej potwierdza duże zainteresowanie rozwiązaniem polegającym na zwiększeniu wysokości premii dla tego rodzaju gospodarstw. Blisko 60% wszystkich złożonych wniosków dotyczy gospodarstw prowadzących lub planujących produkcję zwierzęcą, objętych podwyższoną premią.

Tegoroczny nabór był ostatnim realizowanym w ramach obecnego harmonogramu interwencji „Premie dla młodych rolników” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027.

Premia dla młodych rolników jest jednym z kluczowych instrumentów wspierających rozpoczęcie działalności rolniczej. Otrzymane środki mogą zostać przeznaczone m.in. na zakup gruntów rolnych, maszyn i urządzeń, rozwój produkcji oraz inwestycje zwiększające potencjał gospodarstw.

Wsparcie młodych rolników sprzyja odnowie pokoleniowej w rolnictwie, ułatwia rozpoczęcie samodzielnego prowadzenia gospodarstwa oraz tworzy warunki do realizacji inwestycji wzmacniających konkurencyjność polskiego rolnictwa.

Złożone wnioski zostaną poddane ocenie zgodnie z obowiązującymi kryteriami wyboru, a pomoc będzie przyznawana w ramach dostępnych środków finansowych.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi prace nad rozwiązaniami dla kolejnej perspektywy finansowej. Doświadczenia z realizacji tegorocznego naboru oraz skala zainteresowania wsparciem będą istotnym elementem tych prac. Celem jest przygotowanie skutecznych instrumentów, które będą odpowiadały na potrzeby młodych rolników rozpoczynających działalność i rozwijających gospodarstwa.

Do 31 sierpnia 2026 r. w urzędach gmin i miast można składać wnioski o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolniczej. Hodowcy bydła, owiec, kóz, koni i świń powinni pamiętać o ważnym załączniku. To wydawana przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacja o liczbie dużych jednostek przeliczeniowych. Można ją wygenerować samodzielnie za pośrednictwem aplikacji IRZplus.

Wideo

Zdjęcie: AdobeStock

Rolnicy, którzy wystąpili o wsparcie dobrostanowe, ekologiczne i rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach tegorocznej kampanii dopłat bezpośrednich i obszarowych, powinni byli złożyć odpowiednie dokumenty do 31 lipca. Choć termin minął, nadal mogą uzupełnić braki – w odpowiedzi na pismo z biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ale także z własnej inicjatywy. Dostarczone w ciągu 7 dniu od doręczenia wezwania albo wcześniej dokumenty będą uznane za złożone w terminie. Ich wykaz znajduje się poniżej: 

Materiały

07​_-​_21​_Wymagane​_dokumenty​_i​_informacje​_2026
07​_-​_21​_Wymagane​_dokumenty​_i​_informacje​_2026.pdf 0.12MB

W przypadku ubiegania się o wsparcie w ramach Dobrostanu zwierząt (krowy mleczne, mamki i opasy), zgłoszenie/zmiana typu użytkowego, kierunku użytkowania oraz przeznaczenia do opasu były możliwe do 31 lipca. Jedynie w przypadku zakupu zwierząt lub osiągnięcia przez posiadane zwierzęta wymaganego wieku, wciąż można zgłosić/zmienić typ użytkowy, kierunek użytkowania oraz przeznaczenie do opasu. Rolnik ma na to 7 dni od objęcia zwierzęcia wymogami danego wariantu.

Formalności można dopełnić przy użyciu aplikacji eWniosekPlus, w ramach funkcjonalności Dokumenty Uzupełniające 2026.

Więcej informacji:

• płatności dobrostanowe PS WPR 2023-2027 – otwórz
• płatności ekologiczne PS WPR 2023-2027 – otwórz
• płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne PS WPR 2023-2027 – otwórz
• płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne PROW 2014-2020 (zobowiązania podjęte w 2022 roku) – otwórz

Zdjęcie: AdobeStock

„Kiełbasa pradziada z Dukli” została wpisana do unijnego rejestru chronionych oznaczeń geograficznych (ChOG). Decyzja Komisji Europejskiej oznacza, że nazwa produktu jest chroniona na terenie całej Unii Europejskiej. To już 51. polski produkt objęty ochroną w unijnym systemie jakości, który potwierdza wyjątkowy charakter regionalnej żywności i jej związek z miejscem pochodzenia.

Rejestracja „kiełbasy pradziada z Dukli” to dowód na to, że lokalne receptury i tradycyjne metody produkcji mają dziś nie tylko wartość kulturową, ale także gospodarczą. Unijne systemy jakości pozwalają chronić regionalne dziedzictwo, wzmacniają pozycję producentów i pomagają promować polską żywność na rynkach krajowych oraz zagranicznych. Gratuluję wszystkim, którzy przyczynili się do uzyskania tego prestiżowego wyróżnienia – powiedział minister Stefan Krajewski.

Ochrona nazwy w całej Unii Europejskiej

Rejestracja oznacza, że nazwą „kiełbasa pradziada z Dukli” mogą posługiwać się wyłącznie producenci spełniający wymagania określone w specyfikacji produktu oraz prowadzący produkcję na terenie gminy Dukla w powiecie krośnieńskim, w województwie podkarpackim.

Tradycyjna receptura przekazywana z pokolenia na pokolenie

„Kiełbasa pradziada z Dukli” jest wytwarzana z mięsa i wątroby wieprzowej pochodzących od świń rasy puławskiej lub jej krzyżówek. Ma postać tradycyjnego wianka i wyróżnia się bardzo niską zawartością tłuszczu, nieprzekraczającą 5 proc.

Jej cechą charakterystyczną jest połączenie mięsa z szynki z dużymi kawałkami wątróbki oraz tradycyjny sposób wędzenia. Do produkcji wykorzystuje się wyłącznie drewno bukowe i olchowe, z dodatkiem drewna czereśniowego lub wiśniowego. Dzięki temu kiełbasa zyskuje charakterystyczny smak, aromat i wygląd.

Wyjątkowość produktu wynika z lokalnej wiedzy oraz umiejętności przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Opracowany przez dukielskich masarzy sposób produkcji – obejmujący dobór surowców, ras świń, długość mieszania farszu oraz rodzaj drewna wykorzystywanego do wędzenia – nie występuje w innych regionach Polski.

Kolejny polski produkt w unijnym systemie jakości

„Kiełbasa pradziada z Dukli” jest 51. polskim produktem wpisanym do unijnego rejestru chronionych nazw pochodzenia, chronionych oznaczeń geograficznych i gwarantowanych tradycyjnych specjalności.

System ochrony oznaczeń geograficznych pomaga zachować regionalne tradycje kulinarne, chroni producentów przed nieuprawnionym wykorzystywaniem nazw oraz ułatwia konsumentom identyfikację produktów o potwierdzonej jakości i pochodzeniu.

Korzyści dla producentów i regionu

Uzyskanie ochrony jest efektem wieloletnich starań producentów i wnioskodawców, którzy udokumentowali wyjątkowe cechy produktu oraz jego ścisły związek z regionem.

Rejestracja otwiera nowe możliwości promocji „kiełbasy pradziada z Dukli”, wzmacnia pozycję lokalnych producentów i zwiększa rozpoznawalność Podkarpacia jako regionu słynącego z wysokiej jakości tradycyjnej żywności.