Marek Gasiński

Wytwórnia Pasz LIRA w Krzywiniu

Nasienie knurów – produkować czy kupować? cz. 1

Obserwując z bliska przez ostatnie 40 lat rynek usług inseminacyjnych w Polsce, można zauważyć jak bardzo zmieniało się na przestrzeni tego okresu podejście hodowców do rozrodu.

Dotyczy to zarówno postrzegania całego, niezwykle szerokiego i, wbrew pozorom, niełatwego zagadnienia, jakim jest rozród trzody chlewnej, jak i jego elementów składowych. Jednym z tych nieodzownych elementów jest nasienie knurów. I wydawać by się mogło, że po tylu latach doświadczeń zarówno jego produkcja, jak i zasady prawidłowego postępowania i właściwego jego wykorzystywania nie powinny stanowić już dla nikogo najmniejszego problemu. Przecież, jak twierdzą specjaliści, udział knura (a przede wszystkim jakość nasienia) stanowi tylko około 20% całości przedsięwzięcia, którym jest unasienianie loch. A jednak w praktyce hodowlanej zdarzają się sytuacje, które po tylu latach doświadczeń trudno jest zrozumieć…

Zacznijmy jednak od początku…

Początek lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia to niemal prawdziwa orka na ugorze. Przekonanie, zwłaszcza tych najbardziej konserwatywnych hodowców do inseminacji loch wymagało wiele pracy, zaangażowania i zaparcia, a czasem i niezwykłej cierpliwości. W tym miejscu należą się ogromne słowa uznania pracownikom ośrodków doradztwa rolniczego oraz specjalistom ówczesnych stacji hodowli i unasieniania zwierząt. To właśnie te dwie instytucje położyły kamień węgielny pod budowę tej rozwijającej się intensywnie metody rozrodu świń…

Jacek Strzelecki

ekspert ds. chińskiego rynku rolnego

oraz rolno-spożywczego

Chińska świnia trzyma się mocno

Choć w Chinach nadal są ogniska ASF oraz pojawiła się epidemia koronawirusa, to chiński rząd realizuje od połowy 2019 roku program odbudowy hodowli świń.

3 sierpnia 2018 roku w północno-wschodnich Chinach, w Nowym Dystrykcie Shenbei, w mieście Shenyang, w prowincji Liaoning stwierdzono pierwsze ognisko afrykańskiego pomoru świń (ASF). Wirus został zdiagnozowany w hodowli liczącej 19 420 świń. Chińska służba weterynaryjna podjęła środki zaradcze. Ognisko zostało zlikwidowane. Jednak w pół roku wirus opanował cały kraj. Obecnie w Chinach łączna liczba ognisk to 165. Specjalista w zakresie ekonomii rolnictwa, chiński profesor Li Defa z China Agricultural University policzył, że w ciągu roku (od sierpnia 2018 do września 2019 roku) chińska branża trzodowa (rolnicy i przetwórcy) z tytułu ASF poniosła stratę w wysokości 1 biliona juanów, czyli 560 mld zł.

Sytuacja na rynku

W 2018 roku pogłowie świń w Chinach liczyło 428,17 mln sztuk, a ubój wyniósł 693,82 mln sztuk. Z kolei produkcja wieprzowiny osiągnęła poziom 54 mln ton, co rok do roku stanowiło spadek o 0,9%.

Chińska branża wieprzowa, pomimo rozprzestrzeniania się po kraju afrykańskiego pomoru świń, nie odczuła skutków w postaci spadku podaży i wzrostu cen. W zasadzie przez rok, pomimo ogólnokrajowej epizootii, w tym zakresie niewiele się zmieniło. Średnia cena za kilogram żywca kształtowała się w granicach 12-14 juanów (czyli 6,72-7,84 zł), prosiaka 24-26 juanów (czyli 13,44-14,56 zł), zaś wieprzowiny 12-15 juanów (czyli 6,72-8,40 zł)…

Aneta Kołodziejczyk, Piotr Kołodziejczyk

Gniezno

Mikroskładniki w żywieniu świń ciągle niedocenione cz. 2

Wycieki z dróg rodnych obok chorób układu oddechowego i pokarmowego są najczęstszą przyczyną strat w produkcji trzody chlewnej. Wydaje się, że ich rola jest niedoceniana ze względu na niedostateczne poznanie przyczyn lub niezauważanie objawów w odpowiednim czasie.

Wycieki z dróg rodnych są zawsze objawem klinicznym procesu zapalnego (choroby), która toczy się od dłuższego czasu w 90% w układzie moczowym, a tylko w 10% w układzie rozrodczym. Najczęściej jednak pierwotną przyczyną stanów zapalnych powodujących wycieki z dróg rodnych jest przemijające zakażenie w rejonie macicy i pochwy. W związku z tym, zajmując się problematyką zakażeń układu moczowego, należy skupić się na zwierzętach ze stada podstawowego, a więc lochach, loszkach wprowadzanych do rozrodu i knurach. U młodszych zwierząt zakażenia te mają charakter incydentalny i nie stanowią poważnego problemu klinicznego.

Wycieki z dróg rodnych najczęściej dostrzegane są u loch w okresie okołoporodowym, a także w czasie tuż po inseminacji (kryciu) i w tygodniach następujących po pokryciu. O ile wypływy z dróg rodnych występujące przez kilka do kilkunastu godzin po porodzie mają charakter fizjologiczny i są jak najbardziej prawidłowe, to w przypadku wycieków przedłużających się do kilku lub kilkunastu dni należy podjąć interwencję. Wycieki fizjologiczne (lochia) mają charakter płynu surowiczego, nieciągliwego z domieszką krwi. Początkowo są obfite, a w ciągu 4-6 godzin po zakończonym porodzie powinny stawać się mniej obfite, by w końcu zanikać. Świadczyć to będzie o prawidłowym przebiegu porodu i braku infekcji w okresie okołoporodowym. Jeżeli wycieki z dróg rodnych trwają dłużej lub/i zmieniają barwę na białą, brunatną czy zieloną i konsystencję na gęstą i ciągliwą, wskazuje to na toczący się proces zapalny, który nieleczony doprowadzi do wstępującego zakażenia układu moczowego…

Mariusz Soszka

Doradca żywieniowy, Ostrówek

Mikroskłądniki w żywieniu świń ciągle niedocenione cz. 2

Rola poszczególnych mikroskładników w procesach metabolicznych zachodzących w organizmach świń jest ogromna. Niedobór lub namiar każdego z nich może z jednej strony spowodować zmiany, których konsekwencją będzie spadek przyrostów dobowych, pogorszenie wskaźników rozrodu i wykorzystania paszy czy też jakości tuszy, z drugiej zaś, znacząco obciążyć środowisko. Z tego powodu bardzo ważne jest właściwe ich bilansowanie w recepturach pasz dla poszczególnych grup technologicznych świń oraz dostarczenie w możliwie najlepiej przyswajalnych formach.

Mikroskładniki należą do grupy składników stale zużywanych w procesach metabolicznych. Z uwagi na fakt, że organizmy żywe mają bardzo niewielkie zdolności ich magazynowania i dotyczą one nie wszystkich pierwiastków, mikroskładniki powinny być dostarczane do organizmu w sposób ciągły i niczym niezaburzony. Zważywszy na obecnie preferowane systemy intensywnego chowu świń, które nie stwarzają możliwości uzupełnienia składników pokarmowych bezpośrednio ze środowiska, koniecznym jest dostarczanie wszystkich niezbędnych składników mineralnych na odpowiednim poziomie wraz z paszą.

Źródła mikroskładników w paszy

Podstawowym źródłem mikroskładników w paszach dla świń jest premiks mineralny, w oparciu o który przygotowana jest mieszanka paszowa uzupełniająca mineralno-witaminowa (premiks farmerski lub base mix), mieszanka paszowa uzupełniająca białkowa (koncentrat) lub mieszanka paszowa pełnoporcjowa. Co prawda zboża i inne komponenty wchodzące w skład pasz dla świń zawierają pewne ilości mikroskładników, jednak ilości te są na tyle niewielkie, że wspomnianych komponentów nie należy traktować jako istotnego źródła tych składników…

Zygmunt Pejsak

Uniwersyteckie Centrum Medycyny Weterynaryjnej UJ-UR w Krakowie

Dziki – dlaczego dla ochrony świń przed ASF musimy kontrolować ich populację i aktywnie poszukiwać,
badać i utylizować osobniki padłe w lasach i na polach

W listopadzie 2019 roku rozpoczęła się nowa, szczególnie niebezpieczna faza występowania afrykańskiego pomoru świń (ASF) w Polsce. Na początku tego miesiąca (4.11), w pobliżu drogi 325, łączącej miejscowości Sława i Nowa Sól w województwie lubuskim, znaleziono padłego dzika.

Pobrane próbki biologiczne zostały zbadane w kierunku ASF, 15.11.2019 r. oficjalnie stwierdzono, że dzik padł z powodu zakażenia wirusem ASF (ASFV). Był to pierwszy przypadek ASF w zachodniej części kraju. Można stwierdzić, że weszliśmy w nową fazę epidemii ASF w Polsce.

Tego samego miesiąca ASF stwierdzono u dzików w województwie dolnośląskim, a 4.12.2019 r. w Wielkopolsce. Nowe przypadki choroby wykryto w odległości przekraczającej 300 km od miejsc dotychczasowego występowania tej choroby u świń i dzików w naszym kraju. Nie ma wątpliwości, że ASFV na taką odległość nie został przeniesiony przez dziki tylko najprawdopodobniej w sposób pośredni lub bezpośredni przez człowieka. Jednym słowem, w ciągu 3 tygodni – na przełomie listopada i grudnia 2019 roku dziki padłe z powodu zakażenia ASFV stwierdzono w trzech województwach dotychczas wolnych od tej choroby.

Sytuacja epidemiologiczna jest w województwie lubuskim szczególnie niebezpieczna ze względu na fakt, że liczba i gęstość populacji dzików w zachodniej części naszego kraju jest wyraźnie wyższa niż na wschodzie. Będzie to najprawdopodobniej wpływało na szybsze rozprzestrzenianie się choroby w tym regionie. Zwiastunem mogącym potwierdzać powyższą hipotezę jest między innymi fakt, że w ciągu 6 ostatnich tygodni roku 2019 stwierdzono w woj. lubuskim 72 przypadki ASF (tab. 1). Warto przypomnieć, że na początku epizootii ASF w Polsce, w okresie pierwszych 22 miesięcy jej trwania, od lutego 2014 do grudnia 2015 zarejestrowano na Podlasiu około 80 przypadków ASF…