Kilka ustaw ważnych dla rolników i obszarów wiejskich wchodzi w życie. Jedna z nich wzmacnia ochronę polskiej ziemi i ułatwia rolnikom powiększanie gospodarstw rodzinnych. Ustawa wydłuża o kolejne 10 lat zakaz sprzedaży nieruchomości rolnych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz zwiększają z 2 do 5 hektarów limit gruntów, które można sprzedać bez zgody ministra rolnictwa. Wśród kluczowych zmian dla rolników brakuje jednak ustawy o aktywnym rolniku, wcześniej zawetowanej przez Prezydenta RP.

Polska ziemia pozostaje przede wszystkim w dyspozycji polskich rolników. Ustawa wydłuża zakaz jej sprzedaży, ale też ułatwia rolnikom powiększanie gospodarstw rodzinnych – podkreśla minister Stefan Krajewski.

Polska ziemia pod ochroną do 2036 r.

Nowe przepisy wydłużają o kolejne 10 lat zakaz sprzedaży nieruchomości rolnych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Oznacza to, że państwowa ziemia rolna pozostaje poza sprzedażą do 2036 r.

Rozwiązanie to odpowiada na postulaty rolników, którzy wskazywali, że podstawową formą gospodarowania gruntami państwowymi powinna być dzierżawa. Pozwala korzystać z ziemi i zabudowań bez konieczności ponoszenia wysokich kosztów ich zakupu.

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa wydzierżawia grunty z Zasobu głównie w trybie przetargowym. Podstawową formą jest przetarg ograniczony, w którym mogą uczestniczyć wyłącznie rolnicy indywidualni zamierzający powiększyć lub utworzyć gospodarstwo rodzinne.

Łatwiejsze powiększanie gospodarstw rodzinnych

Ustawa wprowadza również rozwiązania ułatwiające rolnikom powiększanie gospodarstw.

To odpowiedź na wnioski rolników, które do mnie wpływały – mówi minister Stefan Krajewski. – Nowe przepisy mają pomóc rolnikom w szybszym nabywaniu gruntów należących do Skarbu Państwa o powierzchni do 5 ha. Do tej pory powyżej 2 ha musieli mieć zgodę ministra rolnictwa. Wydłużało to cały proces. Teraz Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa będzie mógł szybciej rozdysponowywać grunty o niewielkiej powierzchni, przede wszystkim na rzecz rolników indywidualnych planujących powiększenie swoich gospodarstw rodzinnych. W wielu przypadkach są to grunty wcześniej przez nich dzierżawione.

Kontrola sprzedaży większych gruntów

Jednocześnie utrzymany zostaje mechanizm kontroli sprzedaży większych nieruchomości rolnych z Zasobu.

Grunty o powierzchni większej niż 5 hektarów będzie można sprzedać wyłącznie za zgodą Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydaną na uzasadniony wniosek Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Rozwiązanie to zapewnia, że państwowa ziemia rolna będzie służyć przede wszystkim rozwojowi gospodarstw rodzinnych i polskiego rolnictwa.

Nowe możliwości dla energii z polskiej wsi

Nowelizacja ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi otwiera drogę do nowych inwestycji energetycznych na obszarach wiejskich. Dzięki tej ustawie środki z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa będą mogły wspierać m.in. budowę biogazowni rolniczych i instalacji biometanu, które mogą produkować energię z surowców rolniczych.

– To ważna zmiana dla rozwoju energetyki odnawialnej na obszarach wiejskich. Nowe przepisy pozwolą wykorzystać środki z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na inwestycje w biogaz i biometan, które mogą zwiększać bezpieczeństwo energetyczne wsi i tworzyć nowe możliwości rozwoju dla rolnictwa. Przepisy, na które czekali rolnicy wejdą w życie – podkreśla minister Stefan Krajewski.

Nowelizacja ustawy rozszerza katalog zadań, na które mogą być przeznaczane środki finansowe z gospodarowania mieniem Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Wsparcie dla OZE na obszarach wiejskich

Nowe przepisy umożliwią Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa finansowanie działań związanych z odnawialnymi źródłami energii, w szczególności w rolnictwie.

Chodzi przede wszystkim o inwestycje realizowane na gruntach Zasobu, obejmujące:

•  budowę, przebudowę lub rozbudowę instalacji związanych z pozyskiwaniem energii z odnawialnych źródeł energii,
•  rozwój instalacji produkujących biogaz rolniczy lub biometan,
•  włączanie tych instalacji do sieci dystrybucyjnych lub przesyłowych.

Dzięki temu możliwe będzie lepsze wykorzystanie potencjału rolnictwa do produkcji energii oraz rozwój lokalnych źródeł energii na obszarach wiejskich.

Nowe zasady wykorzystania środków KOWR

Nowelizacja doprecyzowuje również przepisy dotyczące wykorzystania nadwyżki finansowej Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa ustalonej na dzień 31 grudnia 2021 r.

Ustawa umożliwia ponowne wykorzystanie środków finansowych, które wcześniej zostały przekazane przez KOWR na objęcie akcji Krajowej Grupy Spożywczej, lecz nie zostały skutecznie objęte z powodu sprzeciwu akcjonariuszy mniejszościowych.

Środki te nie podlegają wpłacie do budżetu państwa i będą mogły zostać przeznaczone na realizację zadań określonych w ustawie, w tym m.in. na obejmowanie akcji lub udziałów w spółkach handlowych lub na działania związane z gospodarowaniem mieniem Zasobu.

Zielone światło dla uproszczeń w WPR

Rolnicy zyskają nowe wsparcie i większą elastyczność w prowadzeniu gospodarstwa. Prezydent podpisał ustawę o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023–2027, uchwaloną przez Sejm 13 lutego 2026 r.

– To bardzo dobra wiadomość dla rolników. Podpisana ustawa oznacza realne ułatwienia dla gospodarstw i wprowadza rozwiązania, na które środowisko rolnicze czekało od dawna – podkreśla minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski.

Nowe przepisy oznaczają dla rolników m.in.:

• rekompensatę za realizację wymogów środowiskowych, w przypadku gospodarowania na torfowiskach i obszarach podmokłych objętych normą GAEC 2 – nowa płatność,
• większą elastyczność w planowaniu produkcji dzięki wydłużeniu z 5 do 7 lat okresu, po którym grunt orny z trawą staje się trwałym użytkiem zielonym,
• możliwość kontynuowania płatności za zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne i zalesieniowe z wcześniejszych okresów programowania,
• bardziej elastyczne wsparcie w zakresie dobrostanu zwierząt.

Rozwiązania zawarte w ustawie wejdą w życie 15 marca 2026 r., czyli w pierwszym dniu składania wniosków o płatności bezpośrednie i płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne za 2026 r.

Minister rolnictwa apeluje do Prezydenta RP

W oczekiwaniu na wejście w życie przepisów, które są wśród priorytetów ministra rolnictwa Stefan Krajewski zaapelował do Prezydenta o ponowną analizę projektu ustawy o aktywnym rolniku. –

Niestety, polska wieś mogłaby rozwijać się jeszcze szybciej. Gdyby Prezydent Karol Nawrocki nie zawetował kluczowej ustawy o Aktywnym Rolniku, rodzinne gospodarstwa – zwłaszcza te małe i średnie – otrzymałyby potężny impuls do rozwoju. Rolnicy czekają na te przepisy od lat, a ja osobiście czekam już trzeci tydzień na spotkanie w tej sprawie.

Gorąco liczę na to, że Pan Prezydent znajdzie czas i pozytywnie odpowie na moją prośbę o rozmowę. Panie Prezydencie – dobro i przyszłość polskich rolników są najważniejsze.