To gminy decydują o tym, jak będzie wyglądać przestrzeń – gdzie powstaną nowe inwestycje, a gdzie pozostanie produkcja rolna. Nowe plany ogólne, które samorządy przygotowują, wyznaczą kierunki rozwoju na lata. Rola Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w tym procesie jest jasno określona – opiniujemy projekty i wskazujemy, gdzie trzeba lepiej chronić grunty rolne.

Plany ogólne to nowy element systemu planowania przestrzennego, wprowadzony w 2023 r. Każda gmina ma obowiązek ich przygotowania. Za kształt systemu odpowiada minister właściwy ds. budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, a jego obsługę zapewnia Ministerstwo Rozwoju i
Technologii.

Kompetencje gmin w planowaniu przestrzennym

Zgodnie z przepisami to samorządy prowadzą politykę przestrzenną i przygotowują plany ogólne. Dokumenty te określają, jak będą wykorzystywane tereny i w jakim kierunku będzie rozwijać się gmina.

MRiRW nie tworzy planów ogólnych. Bierze udział w procesie ich opiniowania – sprawdza, czy proponowane rozwiązania nie ograniczają produkcji rolnej i czy właściwie chronią ziemię.

Zakres opinii MRiRW

W analizowanych projektach resort najczęściej wskazuje na kwestie, które mają bezpośredni wpływ na
funkcjonowanie gospodarstw. Chodzi m.in. o:

• wprowadzanie zabudowy nierolniczej na terenach rolniczych,
• zbyt małą liczbę stref rolniczych,
• brak możliwości uzupełniania zabudowy w gospodarstwach,
• parametry zabudowy utrudniające rozwój produkcji.

Znaczenie planów ogólnych dla rolnictwa

Plany ogólne będą podstawą kolejnych dokumentów planistycznych i realnie wpłyną na sposób wykorzystania gruntów.

Dlatego na etapie ich przygotowania istotne jest uwzględnienie potrzeb rolnictwa. MRiRW przedstawia swoje stanowisko, natomiast ostateczne decyzje należą do gmin.

Podczas spotkania z kierownictwem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 29 kwietnia 2026 r. minister Stefan Krajewski poinformował, że w związku z prośbami rolników i warunkami atmosferycznymi zdecydował o wydłużeniu naboru wniosków o dopłaty bezpośrednie i obszarowe. Nowy termin to 1 czerwca 2026 r.

– Decyzja o wydłużeniu terminu jest wyrazem troski o rolników. Chcemy, aby każdy miał realną możliwości złożenia wniosku poprawnie i bez pośpiechu. Rolnicy już wiele razy pokazali, że potrafią się dostosować, a naszym obowiązkiem jest stworzyć takie warunki, które pozwolą każdemu zainteresowanemu spokojnie i poprawnie złożyć wniosek. To nie tylko kwestia czasu, lecz także jakości. Zależy mi, aby wnioski były kompletne, a środki trafiały do rolników sprawnie i bez błędów – zaznaczył minister rolnictwa.

Wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich i obszarowych za 2026 rok wraz z wymaganymi załącznikami będą przyjmowane do 1 czerwca. Ci rolnicy, którzy nie zdążą ich złożyć w terminie, mają czas na dopełnienie formalności do 26 czerwca, ale za każdy roboczy dzień opóźnienia należne środki będą pomniejszane o 1 proc.

Nabór trwa od 15 marca. Wnioski wraz z wymaganymi załącznikami Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyjmuje za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus. Do tej pory formalności dopełniło prawie 380 tys. rolników. Nie warto zwlekać – szybsze złożenie dokumentów zwiększa szansę na ich wcześniejszą weryfikację i wypłatę zaliczek w ramach pierwszej transzy.

Główne zasady dotyczące udzielania wsparcia w porównaniu z ubiegłorocznymi nie zmieniły się. Są natomiast modyfikacje dotyczące poszczególnych norm w ramach warunkowości, wybranych płatności czy zasad wypełniania wniosku. Warto się przygotować i zapoznać z wprowadzonymi zmianami – więcej informacji

Zdjęcie: AdobeStock