Przedsiębiorcy, rolnicy i rybacy zyskają więcej czasu na realizację przedsięwzięć w ramach inwestycji A1.4.1 Krajowego Planu Odbudowy. Termin został wydłużony do 15 czerwca 2026 r. To odpowiedź na postulaty branży i sposób na ograniczenie ryzyka utraty wsparcia.

Wychodzimy naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorców i rolników. Dajemy więcej czasu na dokończenie inwestycji, tak aby środki z KPO realnie pracowały w gospodarce i wzmacniały sektor rolno-spożywczy – podkreślił minister Stefan Krajewski.

Rozporządzenia już opublikowane

27 kwietnia 2026 r. w Dzienniku Ustaw opublikowano trzy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które zmieniają zasady realizacji wsparcia w ramach KPO:

• dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w zakresie przetwórstwa i wprowadzania do obrotu produktów rolnych, rybołówstwa i akwakultury (Dz.U. 2026 poz. 565),
• w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych i spożywczych (Dz.U. 2026 poz. 564),
• w zakresie infrastruktury magazynowania (silosy) zwiększającej odporność gospodarstw (Dz.U. 2026 poz. 569).

Najważniejsza zmiana

Nowe przepisy wydłużają maksymalny termin realizacji przedsięwzięć z 30 kwietnia 2026 r. do 15 czerwca 2026 r.

Zmiana obejmuje:

• inwestycje MŚP w przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu,
• przedsięwzięcia rolników i rybaków,
• projekty dotyczące zakupu i montażu silosów.

Cel zmian

Wydłużenie terminu pozwoli dokończyć inwestycje mimo trudniejszych warunków. Ograniczy też ryzyko opóźnień i utraty wsparcia.

Od 1 czerwca 2026 r. będzie się można ubiegać o środki unijne na: zalesianie gruntów rolnych, tworzenie zadrzewień śródpolnych, zakładanie systemów rolno-leśnych i zwiększanie bioróżnorodności lasów prywatnych. Wszystkie interwencje są realizowane w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

Dofinansowanie w ramach inwestycji leśnych lub zadrzewieniowych z PS WPR 2023-2027 może być przyznane rocznie maksymalnie do 40 ha w ramach danej interwencji. Wsparcie może być udzielone do gruntów stanowiących własność lub współwłasność wnioskodawcy albo własność jego małżonka, natomiast w przypadku zwiększania bioróżnorodności lasów prywatnych wsparciem objęte są także grunty wchodzące w skład wspólnoty gruntowej zarządzanej przez spółkę. Co istotne, o pomoc na te inwestycje nie mogą starać się jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej reprezentujące Skarb Państwa, które zajmują się zarządzaniem mieniem. 

Jeden formularz umożliwia ubieganie się o wsparcie na:

• wykonanie zalesienia oraz jego ochronę przed zniszczeniem na gruntach objętych jednym planem zalesienia;
• utworzenie zadrzewienia i jego ochronę przed zniszczeniem na gruntach tworzących zwarty obszar powiązany gospodarczo lub przyrodniczo;
• założenie systemu rolno-leśnego i jego ochronę przed zniszczeniem na gruntach tworzących zwarty obszar, na którym jest prowadzona działalność rolnicza;
• zwiększenie bioróżnorodności w lasach prywatnych.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie przyjmować wnioski wyłącznie za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus od 1 czerwca do 31 lipca 2026 r. Dotychczas, czyli w ramach 3 naborów przeprowadzonych z PS WPR 2023-2027, do ubiegających się o to wsparcie trafiło 14,53 mln zł.

Więcej informacji – otwórz

Polska przygotowuje skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie umowy UE-Mercosur. Rząd nie zgadza się na sposób jej procedowania ani na częściowe stosowanie od 1 maja. Stawką jest bezpieczeństwo rynku i konkurencyjność polskiego rolnictwa.

Polski rząd od początku sprzeciwiał się umowie UE–Mercosur. Budowaliśmy mniejszość blokującą, zgłaszaliśmy uwagi i zabiegaliśmy o hamulec bezpieczeństwa oraz klauzule ochronne. Dziś przygotowujemy skargę do TSUE – podkreślił podczas konferencji minister Stefan Krajewski.

Sprzeciw od początku

Polska już w listopadzie 2024 r. przyjęła uchwałę wyrażającą sprzeciw wobec umowy. Rząd budował mniejszość blokującą razem z innymi państwami członkowskimi, m.in. Francją, Irlandią, Austrią i Węgrami. Ta grupa była przeciw umowie, ale nie wystarczyła do jej zablokowania – zabrakło poparcia kolejnych państw.

Na poziomie Parlamentu Europejskiego polscy europosłowie zgłaszali uwagi do umowy i zabiegali o mechanizmy ochronne dla rolnictwa – w tym klauzule zabezpieczające i hamulec bezpieczeństwa.

Skarga do TSUE

Polska przygotowuje skargę do TSUE i kwestionuje sposób procedowania umowy, w tym jej częściowe stosowanie jeszcze przed zakończeniem pełnej procedury.

– Przygotowujemy skargę do TSUE, bo nie zgadzamy się na sposób procedowania umowy UE–Mercosur i jej częściowe stosowanie od 1 maja. Chcemy, aby Trybunał przyjrzał się podejmowanym decyzjom. Od początku pokazujemy, jakie skutki ta umowa może mieć dla polskiego rolnictwa i eksportu. Jednocześnie otwieramy nowe rynki – w Japonii, Korei czy Maroku, aby wzmacniać pozycję polskiej żywności – powiedział minister Stefan Krajewski.

Zgodnie z decyzją Rady UE z 9 stycznia 2026 r. tymczasowe stosowanie części handlowej umowy ma rozpocząć się 1 maja 2026 r., mimo sprzeciwu Polski i kilku innych państw członkowskich.

Rynek pod presją

Umowa przewiduje stopniowe znoszenie ceł w handlu między UE a krajami Mercosuru. W przypadku wrażliwych produktów rolnych obowiązują kontyngenty taryfowe, które będą rosły w kolejnych latach.

W 2026 r. ich poziom zostanie proporcjonalnie obniżony ze względu na start umowy w trakcie roku. Dla mięsa wołowego wyniesie 11 tys. ton, a dla drobiu 20 tys. ton.

Większy import może przełożyć się na sytuację rynkową i konkurencyjność europejskiego, w tym polskiego rolnictwa.

Kontrole i bezpieczeństwo

Produkty spoza Unii Europejskiej podlegają kontroli na granicach. Inspekcje sprawdzają jakość, bezpieczeństwo i oznakowanie. Towary niespełniające norm nie trafiają na rynek.

Równolegle przygotowywane są rozwiązania, które ograniczą obecność w żywności pozostałości substancji niedopuszczonych w UE.

Działania na poziomie UE i kraju

Polska równolegle działa na forum Unii Europejskiej i na poziomie krajowym. W przypadku zagrożeń możliwe jest uruchomienie środków ochronnych, w tym czasowe przywrócenie ceł lub działania interwencyjne na rynku.

Zdjęcia

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął istotne zmiany w ustawie o Funduszu Ochrony Rolnictwa (FOR), które znacząco zwiększają poziom ochrony finansowej dla grup producentów rolnych oraz upraszczają procedury administracyjne. Nowe przepisy są odpowiedzią na potrzeby nowoczesnego rolnictwa. Zapewnią stabilność gospodarstw w sytuacjach niewypłacalności podmiotów skupujących. Nowelizacja czeka na podpis prezydenta Karola Nawrockiego.

Najważniejsze zmiany w mechanizmie wsparcia

Kluczowym elementem nowelizacji jest znaczące podniesienie limitów rekompensat dla podmiotów działających w formie zorganizowanej.

– To dobra informacja dla polskich rolników. Dzięki zgłoszonej przeze mnie poprawce, która została jednogłośnie przyjęta w Sejmie, rolnicy będą mogli składać wnioski o rekompensaty w drugim naborze – od 1 lipca do 31 sierpnia, aby od września otrzymywać wypłaty. To rozwiązanie, na które czekali rolnicy w całym kraju. Wierzę, że prezydent Nawrocki niezwłocznie podpisze tę nowelizację – podkreślił minister Stefan Krajewski.

Najważniejsze zmiany:

• wprowadzono drugi termin składania wniosków o rekompensaty, który będzie trwał od 1 lipca do końca sierpnia danego roku (uzupełnia on dotychczasowy termin – do 31 marca);
• sześciokrotnie zwiększono limit rekompensat dla grup producentów rolnych –maksymalna kwota rekompensaty dla grup producentów rolnych, organizacji producentów oraz spółdzielni rolniczych wzrasta z równowartości 50 tys. euro do 300 tys. euro w okresie trzech lat;
• nowe przepisy pozwalają na uwzględnienie wyższego pułapu 300 tys. euro także dla wniosków złożonych przez grupy w 2025 r., które są w trakcie rozpatrywania lub zostały już zakończone, pod warunkiem uzupełnienia stosownych oświadczeń;
• wprowadzono ułatwienia dla podmiotów skupujących– zrezygnowano z wymierzania kar pieniężnych za nieterminowe złożenie rocznej deklaracji o wysokości naliczonych wpłat na FOR.

Korzyści dla beneficjentów

Celem wprowadzonych zmian jest przede wszystkim zwiększenie bezpieczeństwa finansowego rolników oraz minimalizacja ryzyka prowadzenia działalności w Polsce. Dla grup producentów, które często operują na dużą skalę, podniesienie limitu do 300 tys. euro (ok. 1,28 mln zł) umożliwi dalsze funkcjonowanie i prowadzenie działalności handlowej, nawet po utracie płatności od dużego kontrahenta.

Nowelizacja zapewni również bardziej sprawiedliwe traktowanie profesjonalnych gospodarstw, których straty często przekraczały dotychczasowy niski próg 50 tys. euro. Dzięki uproszczeniom w deklaracjach i zniesieniu dotkliwych kar, system stanie się bardziej przyjazny także dla rzetelnych podmiotów skupujących.

Funkcja i zasady działania Funduszu Ochrony Rolnictwa

Fundusz Ochrony Rolnictwa (FOR) to stały mechanizm ochrony interesów ekonomicznych producentów rolnych, administrowany przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

Fundusz zapewnia wypłatę rekompensat rolnikom i grupom rolników, którzy nie otrzymali zapłaty za sprzedane produkty rolne od podmiotów, które stały się niewypłacalne.

Środki Funduszu pochodzą z wpłat realizowanych przez podmioty skupujące (będące podatnikami VAT), w wysokości 0,125% wartości nabytych produktów rolnych. Obecnie na rachunku Funduszu znajduje się ponad 261 milionów złotych.

Rolnicy mogą samodzielnie sprawdzić status nabywcy w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, aby zweryfikować, czy toczy się wobec niego postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne.

FOR w liczbach

W 2025 r. do KOWR wpłynęły 632 wnioski o przyznanie rekompensaty. Po ich weryfikacji, do wypłaty zostało zakwalifikowanych 396 wniosków i przyznano rekompensaty w łącznej wysokości 31,87 mln zł.

Od 1 stycznia do 20 kwietnia 2026 r., podmioty skupujące wpłaciły na Fundusz 153,1 miliona złotych, a do KOWR wpłynęło 944 wnioski o rekompensatę na kwotę 69,5 mln zł.

Dodatkowe informacje

Więcej na temat FOR można znaleźć na stronie: https://www.gov.pl/web/kowr/fundusz-ochrony-rolnictwa.