02.04.2025

– Sytuacja jest dynamiczna i wymaga nadzwyczajnego zaangażowania nas wszystkich – powiedział minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski podczas dzisiejszego posiedzenia Sejmu RP. Szef resortu rolnictwa wymienił prowadzone i koordynowane przez MRiRW oraz służby weterynaryjne działania prewencyjne, których celem jest przeciwdziałanie wystąpieniu wirusa pryszczycy na terytorium Polski.

W swoim wystąpieniu minister Czesław Siekierski podkreślił, że jego celem nie jest wywoływanie nadmiernego niepokoju, jednak nie można ukrywać, że skala zagrożenia, z którym obecnie mierzy się resort rolnictwa i służby weterynaryjne, jest duża i wymaga nadzwyczajnej mobilizacji.

Hodowla bydła i produkcja mleka w Polsce

Przypomnijmy, że zgodnie z danymi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Polsce jest utrzymywanych ok. 6,3 mln sztuk bydła, z czego prawie 2 mln to bydło mleczne. Jesteśmy, po Niemczech i Francji, trzecim w Unii Europejskiej krajem z największym pogłowiem krów mlecznych. Zaledwie trzy województwa – wielkopolskie, mazowieckie oraz podlaskie – odpowiadają za 54 proc. krajowej hodowli bydła.

Ponadto Polska eksportuje 80 proc. produkcji wołowiny i ponad 30 proc. produkcji mleka – głównie do krajów Unii Europejskiej.

Minister Siekierski przypomniał, że na polską hodowlę trzody chlewnej składa się obecnie ponad 8,8 mln sztuk, a hodowla owiec w Polsce wynosi ok. 280 tys. sztuk.

Prewencja i mobilizacja

– Doświadczenia Wielkiej Brytanii z 2001 r. związane z wystąpieniem pryszczycy oraz obecne, Węgier i Słowacji, pokazują, jak dramatyczne w skutkach są konsekwencje potencjalnego wystąpienia wirusa pryszczycy. Z powodu zarażenia wirusem pryszczycy Brytyjscy rolnicy musieli wybić łącznie ponad 6 mln zwierząt, co przełożyło się na straty w wysokości ponad 8,5 mld funtów. Z kolei słowacki rząd oszacował, że odbudowa stad hodowlanych już zainfekowanych pryszczycą może potrwać kilka lat i pochłonąć ponad 60 mln euro – powiedział minister.

Szef resortu rolnictwa podkreślił, że w Polsce nie ma pryszczycy, a resort dokłada wszelkich starań, aby podejmowane działania prewencyjne były możliwie szeroko zakrojone i skuteczne.

Minister Siekierski zaznaczył, że właśnie prewencja jest w aktualnej sytuacji najważniejszą kwestią, o którą MRiRW dba od momentu pojawienia się pierwszego ogniska pryszczycy – w Niemczech.

– Wprowadziliśmy rozporządzenia uszczelniające granice natychmiast po potwierdzeniu nowych ognisk pryszczycy, jeszcze przed wprowadzeniem jakichkolwiek decyzji wykonawczych przez Komisję Europejską. Do tej pory zrobiliśmy znacznie więcej, niż wynikało z unijnych procedur. Sytuacja jest poważna i nic nie może ograniczać naszej determinacji w zapobieganiu przedostania się pryszczycy na terytorium Polski – podkreślił minister Siekierski.

Bieżące działania prewencyjne MRiRW

Resort prowadzi i koordynuje następujące działania:

• Współpraca ze Strażą Graniczną, Policją, Strażą Pożarną, Krajową Administracją Skarbową oraz z Inspektoratem Weterynarii, który pełni funkcje koordynacyjne.
• Dyżury służb weterynaryjnych w systemie 24-godzinnym, z wykorzystaniem systemu TRACES do monitorowania przemieszczania się zwierząt przez terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej, na 10 przejściach granicznych.
• Bramki dezynfekcyjne i maty rozstawione na przejściach granicznych.
• Kontrola wszystkich gospodarstw, do których trafiły transporty zwierząt przed potwierdzeniem ognisk pryszczy na Słowacji. Wszystkie zwierzęta zostały przebadane i są objęte monitoringiem Inspektoratu Weterynarii.
• Działanie Laboratorium Pryszczycy w Zduńskiej Woli w trybie 24-godzinnym. Planowane uruchomienie laboratorium w Puławach.
• Monitoring i analiza sytuacji podczas codziennych odpraw sztabu kryzysowego w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w znacznej części z udziałem wojewodów i służb weterynaryjnych, koordynujących działania na Śląsku, Podkarpaciu, Opolszczyźnie i w Małopolsce.

Aktualne informacje nt. pryszczycy

Wszystkie bieżące informacje związane z zagrożeniem wystąpienia wirusa pryszczycy na terytorium RP i działaniami prewencyjnymi są dostępne na stronie MRiRW pod adresem: https://www.gov.pl/web/rolnictwo oraz na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii pod adresem: https://www.wetgiw.gov.pl/.

Wideo

03.04.2025

Aktualna sytuacja epizootyczna na Słowacji i Węgrzech oraz kierunki dalszych działań Inspekcji Weterynaryjnej, podejmowanych na wypadek transmisji wirusa pryszczycy na terytorium RP, były tematami posiedzenia sztabu kryzysowego, MRiRW w czwartek, 3 kwietnia br.

Najważniejsze informacje:

• 2 kwietnia odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Stałego Komitetu KE ds. Zdrowia Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz, na którym Główny Lekarz Weterynarii Słowacji poinformował o zakończonej likwidacji 4 ognisk  (utylizacja zwierząt, wstępne czyszczenie i dezynfekcja). W piątym słowackim ognisku rozpoczęło się szczepienie, a w gospodarstwach kontaktowych przeprowadzono badania i pobrano próbki do badań – wszystkie wyniki ujemne. W strefach objętych restrykcjami prowadzone są badania kliniczne i dwukrotne badania laboratoryjne, jeżeli wszystkie badania mają wynik ujemny – stado nie jest likwidowane.
• Obowiązuje bezwzględny zakaz wywozu zwierząt ze strefy buforowej do innych gospodarstw. Tranzyt jest możliwy przez rejony nieobjęte restrykcjami; przejazd z terenu realizowany jest jedynie przez jedno wyznaczone przejście.
• Surowe mleko ze strefy musi być przewożone bezpośrednio do przetwórstwa.
• Na terenie Węgier potwierdzono wczoraj (2 kwietnia) 2 ogniska wtórne zlokalizowane w obszarze już wcześniej oznaczonym. Aktualnie we wszystkich ogniskach znajduje się  8 299 zwierząt. Na wyjeździe ze strefy buforowej prowadzona jest dezynfekcja wszystkich pojazdów. W ogniskach rozpoczęto szczepienia supresyjne zwierząt.
• W związku z wystąpieniem ognisk na Węgrzech oraz na Słowacji również na terytorium Austrii wyznaczona jest strefa zagrożona oraz strefa buforowa. Wszystkie zwierzęta z gospodarstw w obszarze zagrożonym zostały przebadane z wynikiem ujemnym. Obecnie trwa badanie zwierząt w strefie buforowej. Strona austriacka planuje prowadzenie cyklicznie cotygodniowo wszystkich zwierząt w obszarze zagrożonym.
• Przypominamy, że ze strefy buforowej nie ma możliwości wysyłania zwierząt do handlu (decyzja KE). Strefy ustanowione w związku z nowymi ogniskami będą obowiązywać co najmniej do 20.05.2025 r.

UWAGA: Główny Lekarz Weterynarii w Polsce potwierdza, że w ostatnich 7 dniach w systemie TRACES nie odnotowano przesyłek zwierząt z gatunków wrażliwych ze Słowacji i Węgier do Polski.

Zdjęcia

04.04.2025

W piątek z udziałem wojewodów, wojewódzkich lekarzy weterynarii, Państwowego Instytutu Weterynarii w Puławach oraz przedstawicieli resortów i instytucji zaangażowanych w kontrole na przejściach granicznych odbyło się kolejne spotkanie sztabu kryzysowego MRIRW, powołanego przez ministra Cz. Siekierskiego w celu koordynacji działań blokujących ewentualną transmisję wirusa pryszczycy na teren RP.

Najważniejsze informacje:

• Do działań prewencyjnych włączona będzie Służba Weterynaryjna Wojska Polskiego; ustalono zasady współpracy, wspólnych szkoleń oraz możliwości zaangażowania oficerów Wojska Polskiego – lekarzy weterynarii w działania na wypadek wystąpienia ognisk choroby.
• Zintensyfikowane zostaną szkolenia producentów i hodowców zwierząt, dotyczące zasad ochrony przed chorobą. Szkolenia współorganizować będą Regionalne Izby Rolnicze i Wojewódzcy Lekarze Weterynarii.
• Zaktualizowane zostały kanały komunikacyjne; wojewódzkie i powiatowe jednostki Inspekcji Weterynaryjnej prowadzą 24 godzinne dyżury telefoniczne. Dyżur telefoniczny prowadzi również Państwowy Instytut Weterynarii w Puławach.
• GIW w porozumieniu ze wszystkimi wojewódzkimi lekarzami weterynarii na wypadek wystąpienia wirusa w Polsce opracował specjalne trasy transportów do zakładów utylizacyjnych.
• Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach, potwierdził, iż od 21 marca 2025 r., wszystkie próbki pobrane od bydła przywiezionego ze Słowacji dały wynik ujemny, co oznacza brak zakażenia.
• Jutro (sobota, 5 kwietnia) minister rolnictwa Cz. Siekierski przeprowadzi odprawę służb prowadzących działania kontrolne na przejściu granicznym w Barwinku.

Gdzie szukać aktualnych informacji:

Wszystkie komunikaty  MRiRW dotyczące pryszczycy są na bieżąco aktualizowane i publikowane na stronie https://www.gov.pl/web/rolnictwo/pryszczyca. Informacje Głównego Inspektoratu Weterynarii dostępne są na stronie: www.wetgiw.gov.pl

Zdjęcia

W dniu 2.04.2025 r. odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz dotyczące sytuacji epizootycznej związanej z wystąpieniem pryszczycy na Słowacji i Węgrzech.

Do dnia 2 kwietnia 2025 r. na terytorium Słowacji potwierdzono 5 ognisk pryszczycy w gospodarstwach utrzymujących bydło mleczne, ostatnie w dniu 31.03.2025 r. W 4 ogniskach zwierzęta zostały uśmiercone i zakończono procedury wstępnego czyszczenia i dezynfekcji, natomiast w 5 ognisku, potwierdzonym 31.03.2025 r. rozpoczęło szczepienie supresyjne w celu ograniczenia siewstwa wirusa. Do końca tygodnia planowane jest rozpoczęcie depopulacji stada.

W obszarach objętych ograniczeniami słowackie służby weterynaryjne prowadzą wizytacje zakładów, badanie kliniczne zwierząt, pobieranie próbek i badania laboratoryjne.

Ponadto wprowadzono następujące środki kontroli choroby:

• na obszarach objętych ograniczeniami: zapowietrzonym, zagrożonym i buforowym dozwolone jest jedynie przemieszczanie zwierząt parzystokopytnych bezpośrednio do uboju w rzeźni,
• spoza obszarów objętych ograniczeniami w ramach handlu wewnątrzunijnego mogą być certyfikowane wyłącznie przesyłki zwierząt parzystokopytnych wysyłane do uboju w rzeźni,
• transport przez terytorium Słowacji jest możliwy wyłącznie przez rejony nieobjęte restrykcjami; przejazd przez granicę węgiersko – słowacką przez jedno wyznaczone przejście Sahy – Parassapuszta,
• surowe mleko od zwierząt utrzymywanych na obszarach objętych ograniczeniami musi być przewożone bezpośrednio do przetwórstwa.

W dniu 02.04.2025 r. węgierskie służby weterynaryjne notyfikowały 2 ogniska wtórne w gospodarstwach utrzymujących bydło mleczne położonych na ustanowionych już obszarach objętych ograniczeniami, wymienionych w decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2025/672[1] z dnia 31 marca 2025 r. W ogniskach rozpoczęto szczepienia supresyjne zwierząt przed rozpoczęciem depopulacji.

Obszary objęte ograniczeniami, w związku z ogniskami FMD, obejmują część terytorium Słowacji, Węgier i Austrii i są wymienione w załączniku do decyzji Wykonawczej Komisji 2025/672.

W dniu 3 kwietnia br. w ramach zespołu zarządzania kryzysowego przy GLW odbyła się narada z wojewódzkimi lekarzami weterynarii.

Na spotkaniu szefowie wojewódzkich inspektoratów poinformowali o stanie przygotowań do zwalczania pryszczycy w tym inwentaryzacji sił i środków dostępnych w poszczególnych regionach.

Omówiono również prowadzone kontrole towarów przywożonych z krajów, w których wystąpiły ogniska choroby.

Rozmawiano także o pojawiających się problemach w trakcie prowadzenia działań prewencyjnych i przygotowań do walki z chorobą.

W dniu dzisiejszym Główny Lekarz Weterynarii wspólnie z Szefem Służby Weterynaryjnej, Inspektorem Weterynaryjnym WP uzgadniali plan współpracy w obliczu zagrożenia chorobą.

[1] Decyzja wykonawcza Komisji (UE) 2025/672 z dnia 31 marca 2025 r. dotycząca niektórych środków nadzwyczajnych w odniesieniu do ognisk pryszczycy na Węgrzech i Słowacji oraz uchylająca decyzję wykonawczą (UE) 2025/613