Skróty wybranych artykułów

Mariusz Soszka

Doradca żywieniowy, Ostrówek

Justyna Syska

Syngenta

Kukurydza ziarnowa i na kiszonkę dla świń (Cz. 1)

Kukurydza jest rośliną znaną od wieków i uprawianą praktycznie we wszystkich rejonach świata, o ile pozwala na to klimat. Jest najważniejszym zbożem paszowym, a pod względem wielkości powierzchni uprawy na świecie zajmuje drugie miejsce, zaraz po pszenicy. Najczęściej stosowana jest jako materiał paszowy dla zwierząt oraz do produkcji żywności dla ludzi, ale nie tylko. Wykorzystywana jest również do produkcji oleju, celulozy oraz biopaliw: biogazu z biomasy oraz bioetanolu z ziarna.

Kukurydza uprawiana była już siedem tysięcy lat temu na płaskowyżu meksykańskim. Do Europy, a dokładnie do Hiszpanii trafiła prawdopodobnie w 1494 r. Początkowo jej uprawa skoncentrowana była w Portugalii i Hiszpani. Na przełomie XVI i XVII wieku dotarła do Szwajcarii, Francji, Włoch, krajów bałkańskich i północnej Europy. Do Polski to zboże przywieziono z Rumunii lub Węgier w XVIII w. (Hers 1979).

Największymi producentami kukurydzy są Stany Zjednoczone, które dostarczają prawie 1/3 światowej produkcji. Drugim co do wielkości producentem są Chiny z 23% udziałem w globalnych zbiorach, a na trzecim miejscu jest Brazylia z 10% udziałem w produkcji światowej.

Wśród krajów europejskich prym wiedzie Ukraina, dalej Rumunia, Francja, Rosja i Węgry.

Według nie do końca jeszcze oficjalnych danych w 2021 r. Polska pod względem produkcji stała się czwartym producentem kukurydzy w UE (po Rumunii, Francji i Węgrzech, a przed Włochami i Hiszpanią), z 10% udziałem w unijnej produkcji…

Piotr Nowak

Katedra Żywienia Zwierząt

Wydział Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Kondycja loch, czyli na co zwrócić uwagę?

Jednym z najważniejszych aspektów wpływających na efektywność hodowli i chowu jest prawidłowy rozród trzody chlewnej. Polega on na skróceniu okresu międzymiotu do minimum, a także na uzyskaniu licznych i wyrównanych miotów.

Efektywność często określa się na podstawie plenności, czyli liczbie prosiąt uzyskanych od lochy w ciągu roku. Zależy ona od wielu czynników, a jednym z nich jest kondycja loch. Do czynników środowiskowych wpływających na tę cechę zalicza się żywienie, warunki dobrostanu i higienę pomieszczeń. Czynniki te oddziaływają na zdrowotność oraz rozród trzody chlewnej jako cały proces.

Częstotliwość oproszeń zależy od długości cyklu reprodukcyjnego. Im cykl jest krótszy, tym więcej miotów można uzyskać w skali roku czy w trakcie użytkowania danej lochy. Cykl reprodukcyjny składa się z następujących okresów: ciąża, laktacja oraz czas od odsadzenia prosiąt do ponownego zapłodnienia lochy. Ciąża trwa ok. 114 dni ± 3 dni. W cyklu reprodukcyjnym okresem o zmiennej długości jest czas jałowienia po odsadzeniu prosiąt do kolejnego skutecznego zapłodnienia. O długości okresu odchowu prosiąt decyduje hodowca, choć najczęściej jest to okres 3-4 tygodni. Skrócenie okresu laktacji oraz unikanie bezpłodności loch to najłatwiejszy sposób zwiększenia częstotliwości oproszeń…

Grzegorz Woźniakowski

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Wydział Nauk Biologicznych i Weterynaryjnych

Katedra Diagnostyki i Nauk Klinicznych

Perspektywy opracowania szczepionki przeciwko afrykańskiemu pomorowi świń (ASF). Czy jesteśmy już blisko?

Afrykański pomór świń (ASF) wystąpił w populacji dzików na terenie Rzeczpospolitej Polskiej prawie 8 lat temu w bezpośrednim sąsiedztwie granicy z Białorusią, która nadal utrzymuje oficjalny status kraju wolnego od tej epizoocji.

Stosunkowo wolny charakter dynamiki szerzenia się ASF w populacji dzików przez pierwsze 2 lata występowania choroby oraz pojedyncze ogniska ASF w przyzagrodowych stadach trzody chlewnej nie zwiastował znaczącego pogorszenia się sytuacji epizootycznej i wystąpienia po 6 latach wielu ognisk ASF w gospodarstwach świń na terenie Wielkopolski. Pomimo licznych starań Inspekcji Weterynaryjnej oraz stosowania różnorodnych środków zwalczania ASF poprzez racjonalne strategie odstrzału dzików, poszukiwanie i utylizację szczątków padłych zwierząt, stosowanie pułapek żywołownych, repelentów (Hukinol^®), ogrodzeń z siatek leśnych nie udało się w wystarczającym stopniu wyhamować dalszej ekspansji choroby do obszarów graniczących bezpośrednio z Niemcami. Fakt ten jest bezpośrednią przyczyną wystąpienia ASF na terytorium Niemiec ze względu na brak możliwości zahamowania migracji zakażonych dzików. Ogniska ASF, które wystąpiły w listopadzie 2021 roku u trzody chlewnej na terenie Meklemburgii-Pomorza wskazują na zbliżone czynniki mające wpływ na rozprzestrzenianie się wirusa, tj. przede wszystkim czynnik ludzki. Do 17 grudnia 2021 roku na terenie Niemiec potwierdzono 2990 ognisk u dzików oraz 4 ogniska u trzody chlewnej.

 Zygmunt Pejsak

 Uniwersyteckie Centrum Medycyny Weterynaryjnej UJ-UR w Krakowie

Jak zwalcza się ASF w Niemczech

Notatki z XI konferencji hyopatologicznej w Pawłowicach k. Leszna cz. I

  W dniach 8-9 października 2021 r. w pałacu Mielżyńskich w Pawłowicach k. Leszna odbyła się kolejna – 11. Ogólnopolska Konferencja z cyklu „Echa Kongresu”, zatytułowana „One Health” (Jedno zdrowie) i inne aktualne problemy w pracy lekarzy – specjalistów chorób świń”. Tegoroczna konferencja tradycyjnie nawiązywała tematycznie do zagadnień poruszonych na 12. Europejskim Sympozjum Zarządzania Zdrowiem Świń (ESPHM), które w formie on-line odbyło się w dniach 14-16.04.2021. Organizatorami sympozjum były Uniwersytety w Bernie i Zurychu. Stąd tradycyjny ogólny tytuł konferencji – Echa Kongresu.

Do udziału w konferencji „pawłowickiej” zostali zaproszeni tylko w pełni zaszczepieni przeciwko COVOID-19 lekarze weterynarii specjaliści chorób świń. Konferencję w tym roku współorganizowały Uniwersyteckie Centrum Medycyny Weterynaryjnej UJ-UR w Krakowie, Wydział Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach UP w Poznaniu, Wojewódzki Inspektorat Weterynarii w Poznaniu oraz Wielkopolski Oddział Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych (PTNW). W trakcie konferencji, w której udział wzięło około 240 lekarzy weterynarii z różnych regionów naszego kraju, uznani specjaliści z kraju i zagranicy wygłosili 12 referatów, odnoszących się w dużej mierze do tematów poruszanych na wspomnianej wyżej XII konferencji ESPHM.

Magdalena Kozera-Kowalska

Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Czy dopłaty „na przetrwanie” będą skuteczne?

Wraz z pogarszającą się sytuacją na rynku trzody chlewnej i rosnącym niezadowoleniem rolników pojawiają się rządowe propozycje wsparcia dla tego sektora. Zapowiedzi chwalebne, jednak problem w tym, że zarówno rolnicy, jak i analitycy rynku uważają je za dalece niewystarczające, a przede wszystkim spóźnione.

Opinie te dotyczą również nagłaśnianego (i wprowadzonego w końcówce 2021 roku) narzędzia wsparcia krajowego zaplecza produkcji świń w postaci dopłat do loch (pod pewnymi oczywiście warunkami). Działanie to ma w zamyśle powstrzymać rolników przed wygaszaniem produkcji prosiąt w kraju, ale ma też być sygnałem mobilizującym dla pozostałych grup producentów trzody, by nie zawieszali działalności lub z niej nie rezygnowali przez okres kilku, może kilkunastu miesięcy. Taką informację otrzymali rolnicy po spotkaniach z nowym ministrem rolnictwa. Problem w tym, że sytuacja na rynku trzody tak w Polsce, jak i w UE może się nie poprawić w tak krótkim okresie. Przywoływany przez ministra okres „do przetrzymania” obecnej dekoniunktury trudno jest zweryfikować w oparciu o dostępne prognozy. Złe są zarówno te dotyczące sytuacji społeczno-gospodarczej i końca ogólnoświatowego kryzysu (który wcale nie wyhamowuje, zwłaszcza w obliczu kolejnej spodziewanej fali pandemii zmutowanego już koronawirusa), jak i te, które nawiązują do niskiej skuteczności budowania struktur organizacyjnych polskiego rynku trzody chlewnej (czego przykładem może być chociażby hodowla zarodowa).