Krzysztof Lipiński
Katedra Żywienia Zwierząt, Paszoznawstwa i Hodowli Bydła
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Znaczenie białek sojowych w żywieniu prosiąt

Mieszanki dla prosiąt składają się najczęściej ze śrut zbożowych, małej ilości poekstrakcyjnej śruty sojowej oraz pewnej ilości innych białek roślinnych, pasz z krwi, mączki rybnej i produktów mlecznych.

Dobór pasz do mieszanek dla odsadzonych prosiąt ma na celu optymalizację wyników odchowu. Dotyczy to zarówno wyników produkcyjnych, jak i efektywności ekonomicznej. Ma to szczególne znaczenie w przypadku pasz wysokobiałkowych. Białko jest istotnym czynnikiem decydującym o wynikach odchowu prosiąt. Zawartość, strawność i dostępność białka ogólnego (aminokwasów) w mieszankach paszowych są czynnikami, które mają wpływ nie tylko na tempo wzrostu prosiąt, ale oddziaływają również na status zdrowotny. Pasze wysokobiałkowe stosowane w żywieniu prosiąt charakteryzują się różną zawartością i strawnością białka i aminokwasów, mogą jednak również zawierać związki antyżywieniowe, a także składniki biologicznie aktywne, mające korzystny wpływ na zdrowie i odporność prosiąt. Znajomość wyżej wymienionych uwarunkowań ma istotne znaczenie dla stworzenia programu żywienia prosiąt pozwalającego uzyskać szybkie tempo wzrostu bez komplikacji zdrowotnych… Cały artykuł w numerze 12/2025

Natalia Sobczak-Zuzaniuk
Intermag.pl

Układ ruchu u świń – najczęstsze patogeny

Na wstępie artykułu chciałabym podkreślić, iż kulawizna jest jedynie objawem, a nie chorobą samą w sobie. Przyczyny kulawizny u świń mogą być różne. Jej podłoże może być mięśniowo-szkieletowe, neurologiczne, urazowe, zakaźne, żywieniowe lub rozwojowe. Naturalnie urazy mogą powodować kulawiznę u świń w każdym wieku. Pamiętać należy, że niektóre rodzaje kulawizny wynikające z przyczyn zakaźnych lub fizjologicznych mogą być skorelowane z wiekiem zwierząt.

Rozwój szkieletu u świń może być zaburzony przez stosunkowo krótkotrwałe niedobory żywieniowe, zwłaszcza biorąc pod uwagę oczekiwania dotyczące szybkiego wzrostu i rozwoju mięśni u współczesnych świń. Problemy we wczesnym etapie cyklu produkcyjnego mogą objawiać się nieprawidłowym wzrostem kości u prosiąt w odchowalni lub w późniejszym okresie wzrostu. Kulawiznę u świń hodowlanych mogą powodować uszkodzenia racic. Nadmierna twardość wody lub wysokie stężenie żelaza lub metali ciężkich w wodzie może hamować wchłanianie pierwiastków śladowych – zwiększając podatność na uszkodzenia racic… Cały artykuł w numerze 11/2025

Zygmunt Pejsak
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
Uniwersytet Rolniczy w Krakowie

Ograniczenie stosowania antybiotyków w lecznictwie
– jedyny sposób trwałego utrzymania ich skuteczności

Od kilkunastu lat coraz częściej i głośniej mówi się o konieczności rozsądnego (odpowiedzialnego, właściwego, racjonalnego) stosowania antybiotyków (leków przeciwbakteryjnych) w medycynie ludzkiej i weterynaryjnej (prudent use of antibiotics).

Związane jest to z narastającym problemem nabywania przez bakterie chorobotwórcze i warunkowo chorobotwórcze oporności na stosowane w lecznictwie antybiotyki. Niezbędność racjonalnego wykorzystywania antybiotyków związana jest z potrzebą utrzymania, możliwie jak najdłużej, skuteczności terapeutycznej chemioterapeutyków. Wynika to między innymi z faktu, niezarejestrowania i wprowadzenia do stosowania w ostatnich 30 latach żadnego całkowicie nowego, skutecznego antybiotyku. Jedynym antybiotykiem charakteryzującym się nowym mechanizmem działania jest teiksobaktyna (teixobactin). Niestety antybiotyk ten jest ciągle w fazie badań klinicznych i nie wiadomo, kiedy zostanie wprowadzony na rynek. 

Problem braku nowych antybiotyków związany jest między innymi z tym, że ich opracowanie, przebadanie i wprowadzenie na rynek jest niezwykle czaso- i kosztochłonne. Z tego powodu firmy farmaceutyczne wolą inwestować w badania nad lekami na choroby przewlekłe, które w niektórych przypadkach stosowane są przez dziesięciolecia… Cały artykuł w numerze 11/2025

Mariusz Soszka
Doradca żywieniowy, Ostrówek

Zarządzanie stadem poprzez cele i wyniki (cz. 1)

Sytuacja w polskim sektorze chowu i hodowli świń ponownie stała się trudna, a dla wielu stad nawet krytyczna. Głównymi przyczynami tego stanu są gwałtowny spadek cen żywca oraz stale rosnące koszty produkcji związane przede wszystkim z ceną energii, kosztami pracy oraz koniecznością dostosowania gospodarstw do wymogów bioasekuracji i ochrony środowiska.

Skutkiem tych zjawisk jest zmniejszająca się liczba stad prowadzących chów świń, ograniczone zainteresowanie młodych ludzi chęcią przejmowania gospodarstw od rodziców i brak pomysłów na rentowne kontynuowanie produkcji świń. Obecnie, wśród osób, które obserwują rynek trzodowy nikt już nie ma wątpliwości, że sektor pilnie potrzebuje działań wspierających odbudowę pogłowia, poprawę rentowności produkcji i skuteczną pomoc w walce z chorobami na wielu płaszczyznach… Cały artykuł w numerze 11/2025

Piotr Nowak
Doradca żywieniowy, Poznań

Wrzody żołądka – aktualny problem w chlewniach

Pierwsze doniesienie, zawierające charakterystykę wrzodów części wpustowej żołądka u trzody chlewnej pochodzi z 1897 roku. Zainteresowanie tym zagadnieniem było znikome do czasu, kiedy problem wrzodów żołądka w latach 50. XX wieku w Europie i Ameryce Północnej zaczął narastać równolegle z wprowadzaniem intensywnych systemów produkcji świń oraz związanych z tym zmian w zakresie organizacji i żywienia. Główną zmianą było wprowadzenie do stosowania tak zwanych pasz przemysłowych, opartych na przetworzonych ziarnach zbóż.

Problem występowania wrzodów u świń jest ciągle aktualny. Do dzisiaj przyczyny ich powstawania nie są jednoznacznie odkryte. Niestety, dokładna patogeneza powstawania wrzodów żołądka wciąż nie została w pełni poznana. Mówiąc najogólniej, do występowania owrzodzeń dochodzi w sytuacji, gdy zaburzona zostaje równowaga pomiędzy oddziaływaniem struktur ochronnych żołądka a działaniem produkowanego przezeń kwasu solnego. W stanie równowagi sok żołądkowy wstępnie rozkłada obecne w paszy białko, nie wchodzi zaś w reakcję z błoną śluzową żołądka… Cały artykuł w numerze 10/2025