Uncategorized

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski przedstawił w Sejmie informację dotyczącą realizacji programu „Aktywny Rolnik”. Projektowane zmiany mają na celu lepsze ukierunkowanie wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej na rolników, którzy faktycznie prowadzą działalność rolniczą i ponoszą koszty gospodarowania.

O aktywnym rolniku mówimy już od dłuższego czasu, bo takie są oczekiwania polskich rolników – tych, którzy gospodarują i ponoszą koszty tego gospodarowania – podkreślił minister Stefan Krajewski.

Sprawiedliwszy podział dopłat

Minister wskazał, że celem projektowanych zmian jest uporządkowanie systemu dopłat i wyeliminowanie sytuacji, w których wsparcie trafia do osób nieprowadzących działalności rolniczej.

– Chcemy wyeliminować przypadki, w których dopłaty pobierają osoby, które faktycznie nie prowadzą działalności, a pieniądze powinny trafiać do czynnych rolników – zaznaczył.

Jednocześnie minister podkreślił, że projekt nie ma na celu wykluczania rolników, lecz sprawiedliwsze kierowanie środków publicznych. O to prosili rolnicy, tacy, którzy aktywnie prowadzą działalność rolniczą.

– Rolą tej ustawy nie jest eliminowanie kogokolwiek, kto prowadzi działalność. Chodzi o wyeliminowanie tych, którzy nie powinni otrzymywać dopłat – powiedział Stefan Krajewski.

Aktywny rolnik zgodnie z przepisami UE

Nowa definicja rolnika aktywnego zawodowo wynika z przepisów Unii Europejskiej i ma służyć lepszemu ukierunkowaniu wsparcia w ramach WPR na osoby, dla których działalność rolnicza stanowi realne źródło przychodów.

– Zgodnie z przepisami UE definicja rolnika aktywnego zawodowo ma ukierunkować wsparcie na rolników prowadzących działalność rolniczą co najmniej na minimalnym poziomie – wyjaśnił minister.

Projektowane rozwiązania są odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez rolników i organizacje rolnicze oraz były przedmiotem szerokich konsultacji prowadzonych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na początku 2025 r.

Zasady weryfikacji aktywności rolniczej

Weryfikacja aktywności rolniczej będzie odbywać się – co do zasady – na podstawie minimalnych kosztów bezpośrednich ponoszonych na działalność rolniczą lub przychodów uzyskiwanych z tej działalności, przy czym rolnik będzie miał możliwość wyboru sposobu potwierdzenia prowadzenia działalności.

– Weryfikacja będzie opierać się na kosztach lub przychodach z działalności rolniczej, a rolnik będzie mógł wybrać sposób udowodnienia tej aktywności – zaznaczył minister.

Dokumentowanie prowadzenia działalności rolniczej obejmie okres od 1 czerwca roku poprzedzającego rok złożenia wniosku do 31 maja roku złożenia wniosku. Szczegółowe progi zostaną określone w rozporządzeniu ministra.

Mniej biurokracji dla rolników

Projekt przewiduje rozwiązania ograniczające obciążenia administracyjne. Część rolników zostanie uznana za aktywnych zawodowo automatycznie, na podstawie kryteriów możliwych do sprawdzenia z urzędu.

– Zaproponowaliśmy kryteria, które pozwolą zwolnić część rolników z obowiązku dokumentowania działalności rolniczej – wskazał Stefan Krajewski.

Szacuje się, że w ten sposób automatycznie uznanych zostanie około 570 tys. rolników.

Rozwiązanie przejściowe na 2026 r.

Na 2026 r. przewidziano rozwiązanie przejściowe dla najmniejszych gospodarstw.

– W 2026 roku rolnicy, którzy w 2025 r. otrzymali płatności bezpośrednie w wysokości nieprzekraczającej 1125 euro, nie będą zobowiązani do dokumentowania kosztów ani przychodów – poinformował minister.

Według szacunków rozwiązanie to obejmie około 600 tys. gospodarstw.

Zakres obowiązywania zmian

Status rolnika aktywnego zawodowo będzie warunkiem przyznania płatności bezpośrednich oraz płatności ONW i będzie weryfikowany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

– Prowadzenie działalności pozarolniczej nie wyklucza statusu aktywnego rolnika – podkreślił minister, zaznaczając, że nowe przepisy nie ingerują w strukturę własności gruntów ani w uprawnienia rolników w zakresie ubezpieczenia w KRUS.

Etap prac legislacyjnych

Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo został 30 grudnia przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu. 7 stycznia 2026 r. projekt trafił do I czytania w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Nowe przepisy mają obowiązywać od 15 marca 2026 r., czyli od pierwszego dnia składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich oraz płatności ONW za 2026 r.

Zdjęcia

O 8.30 w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi odbyło się spotkanie, na które byli zaproszeni przedstawiciele rolniczych organizacji związkowych i branżowych, w tym organizatorzy dzisiejszego protestu. Na zaproszenie ministra Stefana Krajewskiego odpowiedzieli: Polska Platforma Zrównoważonej Wołowiny, Krajowa Rada Drobiarstwa – Izba Gospodarcza oraz Federacja Gospodarki Żywnościowej RP. Rozmowa dotyczyła planowanej umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a krajami Mercosur oraz bieżącej sytuacji w sektorze rolno-spożywczym, w kontekście trwających protestów rolników.

Minister Stefan Krajewski podkreślił, że stanowisko polskiego rządu pozostaje niezmienne. Polska sprzeciwia się umowie UE–Mercosur w jej obecnym kształcie, co zostało jednoznacznie potwierdzone uchwałą z dnia 26 listopada 2024 r. Polska konsekwentnie będzie głosować przeciwko tej umowie na forum Unii Europejskiej.

– Witam państwa na spotkaniu związanym z dzisiejszym protestem, ale też z tym co się wydarzyło w ostatnim czasie i co się jeszcze dzieje w związku z umową pomiędzy Unią Europejską a krajami Mercosur. Niejednokrotnie już wspominałem, że dialog i rozmowa jest potrzebna. Dziękuję Platformie Zrównoważonej Wołowiny, Krajowej Radzie Drobiarstwa i Federacji Gospodarki Żywnościowej za konstruktywne podejście do dialogu i do szukania rozwiązań – powitał zebranych minister Krajewski.

W trakcie spotkania wskazano, że problem nie dotyczy wyłącznie Polski, lecz ma charakter ogólnoeuropejski. Zwrócono uwagę na nierówne warunki konkurencji pomiędzy producentami unijnymi a producentami z krajów Mercosur, wynikające m.in. z odmiennych standardów produkcji, niższych kosztów pracy, stosowania środków ochrony roślin niedopuszczonych w UE oraz braku realnych mechanizmów kontroli. Podkreślono, że europejscy rolnicy muszą spełniać coraz bardziej restrykcyjne normy środowiskowe i dobrostanowe, podczas gdy rynek UE miałby zostać szeroko otwarty na produkty wytwarzane poza tymi standardami.

Minister Krajewski podkreślił rolę intensywnych rozmów prowadzonych z innymi państwami członkowskimi UE, które od początku deklarowały sprzeciw wobec umowy. W tym gronie od samego początku była Polska i Francja, a po środowych spotkaniach i rozmowach bilateralnych zainicjowanych przez ministra Stefana Krajewskiego w Brukseli, swoje NIE wobec Mercosur zadeklarowały głośno również Węgry i Irlandia. Trwają więc działania mające na celu zbudowanie mniejszości blokującej w Radzie UE. Stefan Krajewski podkreślił, że kluczową rolę w tym procesie odgrywa stanowisko Włoch.

Przedstawiciele organizacji branżowych jednoznacznie wyrazili sprzeciw wobec umowy w obecnym kształcie, podkreślając szczególne zagrożenia dla sektorów wołowiny i drobiu. Wskazano również na konieczność wzmocnienia klauzul ochronnych dla europejskich rolników.

– Uważamy, że dialog jest podstawą rozwiązywania każdego problemu. Dziś można jasno powiedzieć, że zarówno rolnicy, jak i Ministerstwo Rolnictwa oraz polski rząd mówią jednym głosem w sprawie umowy UE–Mercosur – jesteśmy jej przeciwni w obecnym kształcie oraz w trybie, w jakim jest procedowana – powiedział Jacek Zarzecki z Polskiej Platformy Zrównoważonej Wołowiny.

– Dzisiaj przekazaliśmy stanowisko Polskiej Platformy Zrównoważonej Wołowiny do Ministerstwa Spraw Zagranicznych, w którym postulujemy o odrzucenie propozycji trilogu. Opowiadamy się również za powrotem do procedury, w której Parlament Europejski – jako jedyny organ Unii Europejskiej wybierany w bezpośrednich wyborach – ma realny wpływ na kształt tej umowy – dodał wiceprzewodniczący PPZW.

Dariusz Goszczyński, prezes Zarządu i Dyrektor Generalny Krajowej Rady Drobiarstwa – Izby Gospodarczej, podziękował ministrowi rolnictwa Stefanowi Krajewskiemu za twardy i głośny sprzeciw w sprawie umowy UE-Kraje Mercosur na unijnym forum.

– Jako sektor drobiarski, mocno zagrożony od samego początku wskazywaliśmy, że to nie jest problem na poziomie Polski. To jest problem Komisji Europejskiej, która jak widzimy jest bardzo zdeterminowana, żeby nie patrząc na te wszystkie konsekwencje, tę umowę podpisać.  Jako wiceprzewodniczący unijnej organizacji drobiarskiej wiem od kolegów z Włoch, że ich minister rolnictwa od początku nie popierał tej umowy, natomiast stanowisko ministra spraw zagranicznych było niejednoznaczne i podlegało wahaniom.

Uczestnicy spotkania zgodzili się, że dialog pomiędzy rządem a organizacjami rolniczymi jest niezbędny i powinien być kontynuowany. Przedstawiciele branż podkreślili poprawę jakości współpracy z resortem rolnictwa oraz otwartość ministerstwa na merytoryczne rozmowy i wspólne poszukiwanie rozwiązań.

Podczas spotkania poruszono również kwestie bezpieczeństwa żywnościowego, konieczności wzmacniania kontroli granicznych oraz promowania świadomych wyborów konsumenckich, w tym wspierania produktów polskich. Zaznaczono, że żadne regulacje nie zastąpią skutecznych kontroli jakości i bezpieczeństwa żywności.

Minister Krajewski zapewnił o dalszej gotowości do dialogu oraz o kontynuowaniu działań na rzecz ochrony interesów polskich rolników, przetwórców i konsumentów, zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym.

Zdjęcia

Do 9 stycznia 2026 r. ubiegający się o dopłaty w ramach kampanii 2025 otrzymali ponad 12,6 mld zł. Po zakończeniu wypłat zaliczek, 1 grudnia 2025 r. wystartowały płatności końcowe. Zgodnie z przepisami na ich realizację jest czas do 30 czerwca 2026 r., ale Agencja dokłada wszelkich starań, by wypłaty były realizowane tak szybko, jak tylko jest to możliwe.

Przelewy z tytułu płatności końcowych realizowane są po otrzymaniu decyzji administracyjnej. Zgodnie z zapowiedziami w pierwszej kolejności wsparcie trafia do osób, których uprawy zostały zniszczone w wyniku tegorocznych anomalii pogodowych – zwłaszcza rolników z Żuław. Priorytetem wypłat objęci zostali również gospodarze, którzy zgłosili wystąpienie siły wyższej, a także oszukani przez nieuczciwych kontrahentów. W sumie w ramach tegorocznej kampanii rolnicy otrzymają ok. 19,2 mld zł.

Zdjęcie: Adobe Stock

Koniec roku to czas podsumowań. W przypadku Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na ten bilans składają się przede wszystkim kwoty wypłaconych środków.

Rok 2025 był trudny pod różnymi względami dla wielu gospodarstw. Ale rolnicy nie zostali z tym sami. W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy na rzecz polskiego rolnictwa, obszarów wiejskich i rybactwa ARiMR sprawnie przekazała łącznie ponad 33 mld zł.Za tą liczbą kryją się tysiące zmodernizowanych gospodarstw, zakupy nowoczesnego sprzętu, rozwój lokalnych społeczności, działania na rzecz ochrony środowiska czy udzielone wsparcie w sytuacjach kryzysowych – podsumowuje Wojciech Legawiec, prezes ARiMR.

Wideo

To był przede wszystkim czas intensywnej pracy dla Agencji, w którym kluczowe znaczenie miało pełne wdrożenie mechanizmów finansowych z PS WPR 2023-2027, zakończenie wydatkowania środków w ramach PROW 2014-2020 oraz sprawne przekazywanie funduszy pochodzących z budżetu krajowego. W sumie w 2025 r. na wszystkie formy pomocy realizowane przez ARiMR złożono 4 mln wniosków. Największą kwotę wypłacono w ramach dopłat bezpośrednich – 16,7 mld zł(kampania 2024 i 2025).Oprócz tego, ze środków unijnych: PROW 2014–2020 i PS WPR 2023-2027 Agencja przekazała beneficjentom 13,1 mld zł, a sektor rybacki został wsparty w tym roku kwotą ponad 477 mln zł. Z kolei ponad 263 mln zł ARiMR przekazała w ramach m.in. programu dla szkół czy wsparcia dla grup owocowo-warzywnych.

Obok funduszy UE Agencja realizowała również pomoc finansowaną z budżetu państwa, która w  tym roku głównie koncentrowała się na łagodzeniu skutków niekorzystnych zjawisk atmosferycznych – m.in. wiosennych przymrozków, suszy, podtopień czy nawalnych deszczy. Do poszkodowanych przez anomalie pogodowe rolników trafiło rekordowe wsparcie w wysokości ponad 700 mln zł.Łączny udział pomocy krajowej w puli zrealizowanych przelewów wyniósł 2,5 mld zł.

Dziś jesteśmy bliżej rolnika niż kiedykolwiek. Nie tylko za sprawą przekazywanych środków, ale również działań, które nie mają tak materialnego wymiaru. Przyczyniają się bowiem one do oszczędności czasu i szybszego załatwiania spraw. Stawiamy na cyfryzację i rozwój usług elektronicznych. Rolnicy będą mogli przekonać się o tym już w połowie przyszłego roku. W czerwcu 2026 r. udostępnimy Portal Rolnika, cyfrowe narzędzie, które wierzę, że ułatwi codzienne zarządzanie gospodarstwem. To bardzo ambitne cele, ale już nie raz jako Agencja, udowadnialiśmy, że potrafimy je zrealizować – dodaje prezes Wojciech Legawiec.

Minister Stefan Krajewski zwołał spotkanie poświęcone bieżącej sytuacji epizootycznej w Polsce, aby ocenić skalę zagrożeń, skoordynować działania służb i omówić dalsze kroki mające na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych zwierząt i ochronę hodowli. Spotkanie odbyło się w związku z aktualnymi wyzwaniami dotyczącymi Afrykańskiego Pomoru Świń, choroby niebieskiego języka oraz sezonowego wzrostu ryzyka występowania grypy ptaków.

Naszym celem jest szybka reakcja i realne działania w terenie. Musimy jednocześnie zatrzymywać rozprzestrzenianie się wirusów i uwzględniać sytuację hodowców, którzy ponoszą konsekwencje epizootii. Dlatego spotykamy się, analizujemy dane i podejmujemy konkretne działania – podkreślił minister Stefan Krajewski.

Afrykański pomór świń – 12 lat walki z chorobą

Afrykański Pomór Świń (ASF) pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla sektora trzody chlewnej w Polsce. Wirus jest obecny  w kraju od 12 lat, a  skutki mają zarówno wymiar produkcyjny, jak i ekonomiczny.

Zgodnie z danymi za 2025 r. Polska odnotowała 18 ognisk ASF u świń, natomiast w przypadku dzików – 2 832 ogniska.

Końcówka 2025 r. przyniosła ogniska ASF u dzików na terenie powiatu piotrkowskiego w województwie łódzkim. W miejscu uznawanym za serce polskiej hodowli trzody, gdzie do tej pory ASF nie był notowany. Tak zwanym przypadkiem „zero” były szczątki dzika, który oskórowany i wypatroszony podrzucony został na terenie gminy Rozprza w województwie łódzkim. ABW, Policja i Prokuratura Okręgowa w Piotrkowie Trybunalskim nadal wyjaśniają okoliczności podrzucenia dzika.

Prowadzone są działania prewencyjne, w tym przygotowania do wznowienia odstrzału sanitarnego, które mają zostać wsparte wykonaniem trwałych barier zapobiegających migracji dzików z obszaru objętego zakażeniem. Komisja Europejska wyznaczyła strefę objętą zakażeniem, obowiązującą do 10 marca 2026 r. Na terenie gminy Sulejów służby zastosowały bariery zapachowe mające ograniczyć migracje dzików.

– Ministerstwo Rolnictwa nie ogranicza się do monitorowania sytuacji. Wystąpiliśmy do Ministerstwa Klimatu i Środowiska o pilne wsparcie działań Inspekcji Weterynaryjnej, w tym o jak najszybsze wykonanie trwałego ogrodzenia na terenie powiatu piotrkowskiego. To kluczowe, aby skutecznie odgrodzić ognisko choroby i przyspieszyć jej likwidację – zaznaczył minister Stefan Krajewski.

Jak wskazują analizy zawarte w badaniu „Koszty sektora rolnego związane z 11 latami ASF w Polsce” autorstwa prof. dr. hab. Benedykta Peplińskiego oraz dr. Janusza Wojtczaka z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, skutki ASF w latach 2014–2024 były dla rolników wyjątkowo dotkliwe. W tym okresie stwierdzono 576 ognisk ASF w hodowlach, wybito łącznie 209 360 świń, a bezpośrednia wartość strat związanych z ubojem wyniosła ponad 106 mln zł. Całkowite straty rolników – uwzględniające m.in. koszty bioasekuracji, ale też niższe ceny skupu w czerwonych strefach oraz utracone dochody – szacowane są na 8,5–9,8 mld zł.

Choroba niebieskiego języka – apel o ostrożność przy zakupie zwierząt

Podczas spotkania omówiono również sytuację związaną z chorobą niebieskiego języka (BTV), która rozprzestrzenia się w Europie. Niektóre kraje zaczynają liczyć przypadki w tysiącach m. in.: Niderlandy (8 954), Niemcy (1 349) Francja (3 426), Szwajcaria (5 715) czy Włochy (3 360). W Polsce w 2025 roku było ich 83.

Choroba niebieskiego języka nie stanowi zagrożenia dla ludzi, jednak może powodować poważne straty produkcyjne w stadach przeżuwaczy. Wirus nie przenosi się bezpośrednio między zwierzętami – jego wektorem są owady kłująco-ssące z rodzaju Culicoides.

– Apeluję do hodowców o szczególną ostrożność przy zakupie zwierząt. Zwierzęta powinny pochodzić wyłącznie ze sprawdzonych źródeł i posiadać wymagane dokumenty. To jeden z kluczowych elementów ograniczania ryzyka szerzenia się chorób zakaźnych – podkreślił minister Stefan Krajewski.

Resort rolnictwa oraz służby weterynaryjne przypominają, że podstawą ochrony stad przed chorobą niebieskiego języka jest profilaktyka: regularne kontrole weterynaryjne, zwalczanie owadów w pomieszczeniach inwentarskich, przestrzeganie zasad bioasekuracji oraz niezwłoczne zgłaszanie podejrzeń choroby do powiatowego lekarza weterynarii.

Grypa ptaków – sezonowe zwiększenie ryzyka

Zwrócono również uwagę, że okres zimowy sprzyja jest czasem zwiększonego ryzyka występowania wysoce zjadliwej grypy ptaków. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozostaje w stałym kontakcie z Inspekcją Weterynaryjną, monitorując sytuację i podejmując działania mające na celu ograniczenie zagrożeń dla gospodarstw utrzymujących drób.

Zdjęcia