Skróty wybranych artykułów

Zygmunt Pejsak
Wydział Medycyny Weterynaryjnej
Uniwersytet Rolniczy w Krakowie

Ograniczenie stosowania antybiotyków w lecznictwie
– jedyny sposób trwałego utrzymania ich skuteczności

Od kilkunastu lat coraz częściej i głośniej mówi się o konieczności rozsądnego (odpowiedzialnego, właściwego, racjonalnego) stosowania antybiotyków (leków przeciwbakteryjnych) w medycynie ludzkiej i weterynaryjnej (prudent use of antibiotics).

Związane jest to z narastającym problemem nabywania przez bakterie chorobotwórcze i warunkowo chorobotwórcze oporności na stosowane w lecznictwie antybiotyki. Niezbędność racjonalnego wykorzystywania antybiotyków związana jest z potrzebą utrzymania, możliwie jak najdłużej, skuteczności terapeutycznej chemioterapeutyków. Wynika to między innymi z faktu, niezarejestrowania i wprowadzenia do stosowania w ostatnich 30 latach żadnego całkowicie nowego, skutecznego antybiotyku. Jedynym antybiotykiem charakteryzującym się nowym mechanizmem działania jest teiksobaktyna (teixobactin). Niestety antybiotyk ten jest ciągle w fazie badań klinicznych i nie wiadomo, kiedy zostanie wprowadzony na rynek. 

Problem braku nowych antybiotyków związany jest między innymi z tym, że ich opracowanie, przebadanie i wprowadzenie na rynek jest niezwykle czaso- i kosztochłonne. Z tego powodu firmy farmaceutyczne wolą inwestować w badania nad lekami na choroby przewlekłe, które w niektórych przypadkach stosowane są przez dziesięciolecia… Cały artykuł w numerze 11/2025

Mariusz Soszka
Doradca żywieniowy, Ostrówek

Zarządzanie stadem poprzez cele i wyniki (cz. 1)

Sytuacja w polskim sektorze chowu i hodowli świń ponownie stała się trudna, a dla wielu stad nawet krytyczna. Głównymi przyczynami tego stanu są gwałtowny spadek cen żywca oraz stale rosnące koszty produkcji związane przede wszystkim z ceną energii, kosztami pracy oraz koniecznością dostosowania gospodarstw do wymogów bioasekuracji i ochrony środowiska.

Skutkiem tych zjawisk jest zmniejszająca się liczba stad prowadzących chów świń, ograniczone zainteresowanie młodych ludzi chęcią przejmowania gospodarstw od rodziców i brak pomysłów na rentowne kontynuowanie produkcji świń. Obecnie, wśród osób, które obserwują rynek trzodowy nikt już nie ma wątpliwości, że sektor pilnie potrzebuje działań wspierających odbudowę pogłowia, poprawę rentowności produkcji i skuteczną pomoc w walce z chorobami na wielu płaszczyznach… Cały artykuł w numerze 11/2025

Piotr Nowak
Doradca żywieniowy, Poznań

Wrzody żołądka – aktualny problem w chlewniach

Pierwsze doniesienie, zawierające charakterystykę wrzodów części wpustowej żołądka u trzody chlewnej pochodzi z 1897 roku. Zainteresowanie tym zagadnieniem było znikome do czasu, kiedy problem wrzodów żołądka w latach 50. XX wieku w Europie i Ameryce Północnej zaczął narastać równolegle z wprowadzaniem intensywnych systemów produkcji świń oraz związanych z tym zmian w zakresie organizacji i żywienia. Główną zmianą było wprowadzenie do stosowania tak zwanych pasz przemysłowych, opartych na przetworzonych ziarnach zbóż.

Problem występowania wrzodów u świń jest ciągle aktualny. Do dzisiaj przyczyny ich powstawania nie są jednoznacznie odkryte. Niestety, dokładna patogeneza powstawania wrzodów żołądka wciąż nie została w pełni poznana. Mówiąc najogólniej, do występowania owrzodzeń dochodzi w sytuacji, gdy zaburzona zostaje równowaga pomiędzy oddziaływaniem struktur ochronnych żołądka a działaniem produkowanego przezeń kwasu solnego. W stanie równowagi sok żołądkowy wstępnie rozkłada obecne w paszy białko, nie wchodzi zaś w reakcję z błoną śluzową żołądka… Cały artykuł w numerze 10/2025

Natalia Sobczak-Zuzaniuk
Intermag.pl

Endopasożyty u trzody chlewnej

Mimo postępu w metodyce hodowlanej, weterynarii i utrzymaniu zwierząt, temat endopasożytów pasożytów był i nadal jest bardzo aktualny. Pasożyty wewnętrzne świń, takie jak glista gruba, włosogłówka i nicień guzkowy, mogą znacząco ograniczyć wzrost świń, ich zdrowie i efektywność żywienia, co prowadzi do strat ekonomicznych.

Zdecydowanie najbardziej popularny pasożyt to duży nicień bytujący w jelicie cienkim u świń – Ascaris suum. Występuje on powszechnie u świń w warunkach intensywnego i ekstensywnego chowu na całym świecie. Dorosłe osobniki Ascaris suum żyją w jelicie cienkim. Osiągają długość do około 25 cm (samce) i 40 cm (samice).

Dorosłe osobniki mają trzy wargi otaczające otwór gębowy, które często są widoczne gołym okiem. Jaja A. suum mają średnie wymiary 50×75 µm. Każde jajo zawiera jedną lub dwie komórki zaraz po wydaleniu. Dorosła samica pasożyta może składać bardzo dużą liczbę jaj (nawet do miliona dziennie). Wydalone jaja w optymalnych warunkach mogą rozwinąć się do stadium inwazyjnego (zawierające larwy trzeciego stadium) w ciągu 3-4 tygodni… Cały artykuł w numerze 10/2025

Jakub Borkowski
Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej „POLSUS”

Trzoda chlewna w UE – wyzwania przyszłości

Aktualne wyzwania sektora wieprzowiny w Unii Europejskiej, które są bezpośrednio związane z bieżącą sytuacją na globalnym rynku, a także kierunek, w którym podąża wspólnotowe prawodawstwo są przyczyną wielu zmartwień hodowców i producentów. Nastroje nie są dobre, ale świadomość istotności tego działu produkcji dla bezpieczeństwa żywnościowego poszczególnych krajów UE nie pozwala na bezczynność.

W dniu 12 września 2025 roku odbyło się posiedzenie grupy roboczej „Wieprzowina” Copa-Cogeca, w którym miałem przyjemność wziąć udział, reprezentując Federację Branżowych Związków Producentów Rolnych z ramienia Polskiego Związku Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej „POLSUS.

Na wstępie bardzo szybko przypomnę Państwu, co oznacza skrót Copa-Cogeca. Mianowicie COPA to Komitet Rolniczych Organizacji Zawodowych (fr. Comité des organisations professionnelles agricoles), który obecnie reprezentuje ponad 22 miliony europejskich rolników. COGECA to natomiast Główny Komitet Spółdzielczości Rolniczej (fr. Confédération générale des coopératives agricoles), a jego zadaniem jest reprezentowanie interesów europejskich spółdzielni rolno-spożywczych wobec instytucji UE oraz innych organizacji zaangażowanych w proces decyzyjny w UE… Cały artykuł w numerze 10/2025