Rolnicy prowadzący działalność zgodnie z prawem mają być lepiej chronieni przed roszczeniami związanymi z typowymi skutkami produkcji rolnej, takimi jak hałas czy zapachy. Nowe rozwiązania mają ograniczyć konflikty społeczne na wsi. Przewidują też informowanie osób nabywających nieruchomości na terenach rolniczych o specyfice takiego sąsiedztwa.

Coraz więcej osób wybiera wieś jako miejsce do życia, choć nie zajmuje się rolnictwem. Musimy pamiętać, że wieś jest jednocześnie miejscem produkcji żywności, a praca rolników wiąże się z hałasem maszyn, zapachami czy odgłosami zwierząt. Chcemy chronić rolników, którzy prowadzą działalność zgodnie z prawem, ale też zwiększać świadomość osób, które decydują się zamieszkać na wsi – podkreśla minister Stefan Krajewski.

Polska wieś zmienia się wraz z napływem nowych mieszkańców. Jednocześnie gospodarstwa muszą mieć warunki do prowadzenia produkcji. Wiele prac zależy od pogody, pory roku oraz cyklu biologicznego roślin i zwierząt. Dlatego nie zawsze można je wykonywać wyłącznie w ciągu dnia. Nowe przepisy mają pomóc ograniczać konflikty związane z łączeniem różnych funkcji wsi.

Większa ochrona działalności rolniczej

Przyjęty przez Radę Ministrów projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi przewiduje m.in. zmianę Kodeksu cywilnego. Typowe oddziaływania związane z produkcją rolną, takie jak hałas czy zapachy, będą uznawane za mieszczące się w granicach przeciętnej miary, jeśli działalność jest prowadzona zgodnie z przepisami i zasadami prawidłowej gospodarki rolnej.

Rozwiązanie obejmie produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym ogrodniczą, sadowniczą i rybną. Ma lepiej chronić rolników przed roszczeniami dotyczącymi typowych skutków prowadzenia działalności rolniczej.

Ochrona nie będzie dotyczyć działalności prowadzonej niezgodnie z przepisami. Nie obejmie też działalności prowadzonej poza terenami, na których zgodnie z aktami planowania przestrzennego jest lub może być prowadzona działalność rolnicza.

Praca w gospodarstwie także poza standardowymi godzinami

Projekt uwzględnia specyfikę pracy w rolnictwie. Zakłócanie spokoju lub spoczynku nocnego wynikające z prowadzenia działalności rolniczej nie będzie podlegało karze. Chodzi m.in. o hałas powodowany przez maszyny rolnicze lub zwierzęta.

Wiele prac rolniczych trzeba wykonać w określonym terminie. Decydują o tym m.in. pogoda, pora roku oraz cykl biologiczny roślin i zwierząt. Dlatego część prac musi być wykonywana wieczorem, w nocy lub w dni wolne.

Informacja o działalności rolniczej w sąsiedztwie

Zmiany mają również zwiększyć świadomość osób kupujących nieruchomości na terenach rolniczych. W określonych przypadkach w akcie notarialnym znajdzie się dodatkowe oświadczenie.

Nabywca potwierdzi w nim, że ma świadomość, iż w tym samym obrębie ewidencyjnym jest lub może być prowadzona działalność rolnicza i mogą występować jej zwykłe następstwa.

Obowiązek będzie dotyczył terenów przeznaczonych pod działalność rolniczą w planie ogólnym gminy lub miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Rozwiązanie ma ograniczyć konflikty wynikające z nieznajomości charakteru danego terenu.

Więcej wiedzy o funkcjach wsi

Ośrodki doradztwa rolniczego będą uwzględniać w swojej działalności informacyjnej zagadnienia związane z rolniczymi funkcjami produkcyjnymi wsi. Chodzi m.in. o zwiększanie wiedzy o specyfice działalności rolniczej oraz jej znaczeniu dla bezpieczeństwa żywnościowego.

Nowe rozwiązania mają zapewnić gospodarstwom większą stabilność prowadzenia działalności i ułatwić współistnienie rolników oraz pozostałych mieszkańców obszarów wiejskich.

Ochrona rolniczych funkcji produkcyjnych wsi jest jednym z priorytetów ministra Stefana Krajewskiego od początku jego urzędowania.

Zdjęcia

Rolnicy otrzymają w tym roku zaliczki dopłat ponad miesiąc wcześniej niż w poprzednich latach. Wypłaty rozpoczną się 8 września i będą realizowane na maksymalnym poziomie dopuszczonym przez przepisy UE. Decyzję o ich przyspieszeniu podjął minister Stefan Krajewski w związku z trudną sytuacją ekonomiczną rolników, w tym skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Chcemy, żeby pieniądze jak najszybciej trafiły do rolników. Dlatego w tym roku wypłatę zaliczek rozpoczniemy już 8 września, ponad miesiąc wcześniej niż w poprzednich latach. W trudnej sytuacji ekonomicznej gospodarstw, dodatkowo pogarszanej przez skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych, wcześniejsza wypłata środków jest szczególnie ważna. Zaliczki wypłacimy na maksymalnym poziomie dopuszczonym przez przepisy unijne – mówi minister Stefan Krajewski.

Zaliczki na maksymalnym poziomie

Zaliczki będą wypłacane w wysokości:

• do 75 proc. szacowanej kwoty płatności bezpośrednich oraz przejściowego wsparcia krajowego;
• do 85 proc. należnej kwoty płatności ONW, rolno-środowiskowo-klimatycznych, ekologicznych i zalesieniowych.

18 sierpnia 2026 r. do konsultacji publicznych, uzgodnień międzyresortowych i opiniowania skierowano projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi określający zasady wypłaty zaliczek w kampanii 2026 r.

Wypłaty do końca listopada

Wypłata zaliczek potrwa do 30 listopada 2026 r. Od 1 grudnia rozpocznie się wypłata płatności końcowych.

Zaliczki nie obejmą płatności w ramach ekoschematu Dobrostan zwierząt. Tak jak w poprzednich latach wypłata środków z tego tytułu rozpocznie się po zakończeniu okresu realizacji praktyk. Rolnicy ubiegający się o płatności dobrostanowe będą mogli jednak otrzymać zaliczki z tytułu pozostałych płatności.

Dlaczego stawki są szacunkowe?

Wypłata zaliczek rozpocznie się przed ustaleniem kursu wymiany euro na złote właściwego dla kampanii 2026 r. Dlatego ich wysokość będzie obliczana na podstawie szacunkowych stawek płatności.

Do ich wyliczenia przyjęto kurs z 31 lipca 2026 r. wynoszący 4,3135 PLN/EUR. Ze względu na wahania kursu od początku roku szacunkowe stawki zostały dodatkowo pomniejszone o 3 proc. Pozwoli to ograniczyć ryzyko przekroczenia maksymalnego poziomu zaliczek w przypadku spadku kursu euro wobec złotego.

Ostateczne stawki płatności zostaną określone w odrębnych rozporządzeniach przed rozpoczęciem wypłaty płatności końcowych, z uwzględnieniem kursu właściwego dla kampanii 2026 r.

Szacunkowe stawki płatności bezpośrednich, przejściowego wsparcia krajowego oraz ekoschematów obszarowych znajdują się w załącznikach do komunikatu.

Materiały

Do pobrania
Tabela​_1-​_Szacunkowe​_stawki​_płatności​_bezpośrednich​_i​_przejściowego​_wsparcia​_krajowego.docx 0.02MB Do pobrania
Tabela​_2-​_Szacunkowe​_stawki​_ekoschematów​_obszarowych.docx 0.02MB

Rolnicy czy rybacy, mogą korzystać z preferencyjnych kredytów inwestycyjnych oraz klęskowych oferowanych przez banki współpracujące z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Zaletą tego typu kredytów jest to, że ARiMR pomaga w ich spłacaniu. Polega to na uiszczaniu za rolników części należnych bankom odsetek – linie PR, RR, Z, K01, K02, KPS. Natomiast w przypadku linii MRcsk Agencja spłaca za rolnika część kapitału kredytu. Co istotne, to bank po analizie dokumentów złożonych przez rolnika, podejmuje decyzję o przyznaniu preferencyjnego kredytu.

W bankach współpracujących z ARiMR cały czas można ubiegać się o następujące kredyty preferencyjne:

Kredyty na sfinansowanie części kosztów inwestycji:

• linia PR – przetwórstwo produktów rolnych, ryb, skorupiaków i mięczaków oraz na zakup akcji lub udziałów
• linia RR – inwestycje w rolnictwie i rybactwie śródlądowym
• linia Z – zakup użytków rolnych

Limit akcji kredytowej to 700 mln zł, a pula na dopłaty do oprocentowania wynosi 10,3 mln zł.

Kredyty na wznowienie produkcji po klęskach żywiołowych

• linia K01 – inwestycyjna
• linia K02 – obrotowa

Limit akcji kredytowej to 300 mln zł, a pula na dopłaty do oprocentowania to 10 mln zł.

Kredyty na ponowne uruchomienie produkcji świń zaprzestanej w związku z ASF

• linia KPS

Limit akcji kredytowej to 10 mln zł, a pula na dopłaty do oprocentowania to 300 tys. zł.

Kredyty z częściową spłatą kapitału na zakup użytków rolnych przez młodych rolników

• linia MRcsk

Pula na dopłaty do kredytów to 11 mln zł.

O kredyty można się ubiegać w: Banku Polskiej Spółdzielczości S.A., SGB-Banku S.A., a także w zrzeszonych i współpracujących z nimi Bankach Spółdzielczych oraz BNP Paribas Bank Polska S.A., Erste Bank Polska S.A., Krakowskim Banku Spółdzielczym, Banku Spółdzielczym w Brodnicy, Credit Agricole Bank Polska S.A., Bank Polska Kasa Opieki S.A., PKO BP.

Więcej informacji – otwórz

Zdjęcie: Adobe Stock

Od 1 do 30 września mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa oraz zrzeszenia rolników będą się mogły ubiegać o wsparcie na inwestycje w przetwórstwo i wprowadzanie do obrotu produktów rolnych. O tym, jak wypełnić wniosek, można się było dowiedzieć podczas specjalnego webinaru. Zainteresowanych wsparciem, którzy nie wzięli udziału w szkoleniu, zachęcamy do obejrzenia nagrania.

O pomoc w naborze na „Rozwój współpracy w ramach łańcucha wartości (dotacja) – poza gospodarstwem” mogą się ubiegać mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), które zajmują się przetwórstwem produktów rolnych. Mogą z niego skorzystać również grupy i organizacje producentów oraz spółdzielnie, działające w sektorze rolno-spożywczym.

Wsparcie wynosi od 100 tys. zł do 10 mln zł i ma formę refundacji kosztów kwalifikowanych. Środki można przeznaczyć na inwestycje związane z przetwarzaniem i wprowadzaniem do obrotu produktów rolnych, zarówno tradycyjnych (obszar A), jak i ekologicznych (obszar B). Dofinansowanie obejmuje m.in. zakup linii technologicznych, maszyn i urządzeń, budowę oraz modernizację obiektów, a także inwestycje w instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii, pompy ciepła, biogazownie czy oprogramowanie wspierające produkcję i zarządzanie przedsiębiorstwem.

Wnioski będą przyjmowane od 1 do 30 września za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych.

Dla zainteresowanych tym wsparciem eksperci z Departamentu Oceny Projektów Inwestycyjnych zorganizowali webinar poświęcony instruktażowi składania wniosków. Jeśli ktoś nie miał możliwości uczestniczenia w nim, może obejrzeć nagranie.

Wideo

Więcej informacji – otwórz.

Zdjęcie: Adobe Stock

Główny Lekarz Weterynarii informuje o stwierdzeniu 4 i 5 w 2026 r. ogniska afrykańskiego pomoru świń (ASF) u świń, na podstawie wyników badań laboratoryjnych z dnia 12 sierpnia 2026 r. otrzymanych z Krajowego Laboratorium Referencyjnego ds. ASF, tj. Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach.

Ognisko ASF nr 2026/4 wyznaczono 12 sierpnia 2026 r. w gospodarstwie, w którym utrzymywano 17 świń, położonym w miejscowości Włodkowice, w gminie Gryfino, powiat gryfiński, województwo zachodniopomorskie, na obszarze objętym ograniczeniami wymienionym w części II załącznika I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2023/594[1].

Ognisko ASF nr 2026/5 wyznaczono 12 sierpnia 2026 r. w gospodarstwie, w którym utrzymywano 231 świń, położonym w miejscowości Poćwiardowo, w gminie Golub-Dobrzyń, powiat golubsko-dobrzyński, województwo kujawsko-pomorskie, na obszarze objętym ograniczeniami wymienionym w części I załącznika I do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2023/594¹.

 Inspekcja Weterynaryjna wdraża wszystkie środki związane z likwidacją choroby, zgodnie z procedurami wynikającymi z rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2020/687[2], w tym m.in. zabicie i utylizację świń, oczyszczanie i dezynfekcję, prowadzenie dochodzenia epidemiologicznego, wyznaczanie obszarów objętych ograniczeniami, tj. zapowietrzonego i zagrożonego w promieniu 10 km wokół ogniska.

[1] rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/594 z dnia 16 marca 2023 r. ustanawiające środki szczególne w zakresie zwalczania chorób w odniesieniu do afrykańskiego pomoru świń oraz uchylające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2021/605

[2] rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2020/687 z dnia 17 grudnia 2019 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 w odniesieniu do przepisów dotyczących zapobiegania niektórym chorobom umieszczonym w wykazie oraz ich zwalczania