Benedykt Pepliński Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Sytuacja na rynku trzody chlewnej
Rynki wieprzowe w UE w ostatnich tygodniach odbijają po bolesnych spadkach cen skupu świń wywołanych pojawieniem się ASF w Hiszpanii, która jest nie tylko największym producentem wieprzowiny w UE, ale także drugim na świecie jej eksporterem.
W ostatnich latach kraj ten eksportował 1,8-2,2 mln ton wieprzowiny, z czego około połowę poza UE. Utrata większości rynków eksportowych wymusiła przekierowanie niewyeksportowanych nadwyżek na wewnętrzny rynek europejski, co przełożyło się na głębokie spadki cen skupu we wszystkich krajach UE. Sytuacja zaczęła się stabilizować, gdy część hiszpańskich rynków zbytu przejęli producenci z innych rynków europejskich. W przypadku Polski pomogło także uruchomienie sprzedaży wieprzowiny na Filipiny, które w tym samym czasie zamknęły rynek dla wieprzowiny hiszpańskiej. Podobne zezwolenie ostatnio otrzymali także niemieccy producenci… Cały artykuł w numerze 5/2026
Janusz pyta: Czy nieznaczny wzrost cen skupu tuczników w połowie marca może być zapowiedzią bardziej trwałej poprawy sytuacji na rynku trzody chlewnej w Polsce?
„Ceny tuczników dynamicznie w górę!”. „Optymizm zapanował na rynku trzody chlewnej.” „Wierzymy, że minął już najgorszy czas” – oto tytuły niektórych doniesień medialnych z rynku świńskiego, jakie mogliśmy przeczytać w Polsce miesiąc temu, w połowie marca br.
Niestety, niemalże jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki jednocześnie wzrosły ceny warchlaków z importu, co przy powolnym wzroście cen skupu nie wróży zdecydowanej poprawy opłacalności produkcji tuczników. Wydaje się, że mimo wszystko cienka granica opłacalności wciąż pozostaje po stronie dodatniej, ale to tylko dzięki stosunkowo niskim cenom paszy, głównie zbóż. Takie małe szczęście trzodziarzy w nieszczęściu zbożowców.
Od połowy 2023 r., czyli od ponad 33 miesięcy ceny skupu półtusz wbc 57% w Polsce są w trendzie spadkowym w stosunku do średniej ceny skupu w okresie ostatnich ponad 6 lat, czyli od stycznia 2020 r. (wykres 1, dane wg www.3trzy3.pl).
Na początku 2020 r. (24 stycznia) cena skupu półtusz 57% wynosiła 7,41 zł/kg. Podobną cenę można uzyskać obecnie[1] – w połowie marca br. cena skupu półtusz wbc 57% wahała się w granicach 6,80-7,60 zł/kg, a nawet w pojedynczych przypadkach 7,90 zł/kg. W połowie lipca 2023 r. cena skupu półtusz wbc 57% wynosiła 11,96 zł/kg (szczytowy, wręcz wystrzałowy okres obecnego „cyklu świńskiego”), czyli o ponad 61% więcej niż obecnie. Niemały wpływ na taki przebieg wzrostu cen skupu miała rekordowa inflacja w 2023 r., z jaką mieliśmy do czynienia w Polsce. Nawiasem mówiąc – cena jednego litra oleju napędowego wynosiła w czerwcu 2023 r. 6,00-6,30 zł/l, a benzyny Pb-95 7,95 zł/l…
Zwróćmy uwagę, że tak znacznego wzrostu cen skupu tuczników jak w lipcu 2023 r. nie zanotowano w Polsce od prawie 35 lat! Jednocześnie warto zwrócić uwagę na fakt, że po „wystrzeleniu” cen skupu w połowie 2023 r. już na początku 2024 r. cena skupu „zjechała” o 28% (do 8,61 zł/kg), a po roku – na początku 2025 r. – spadła do 6,84 zł/kg, czyli w ciągu 18 miesięcy o prawie 43%. Świadczy to o znacznym rozchwianiu cen na europejskim rynku skupu trzody chlewnej, zresztą nie tylko w Polsce, ale w całej UE.
Optymistyczne, a nawet entuzjastyczne informacje o wzroście cen skupu półtusz w połowie marca br. mogą rzeczywiście zapowiadać stały trend wzrostu cen skupu w kolejnych miesiącach, jeśli tylko wahania cen będą przebiegać zgodnie z „cyklem świńskim” (wykres 1).
Przypomnijmy, że na początku 2022 r. ceny skupu półtusz w Polsce „skoczyły” w krótkim czasie z 5,36 zł/kg (11 lutego 2022 r.) do 8,78 zł/kg (18 marca 2022 r.) – wzrost o prawie 64%!, ale prawdopodobnym impulsem do takiego wzrostu było rozpoczęcie przez Rosję wojny na Ukrainie i wynikająca z tego znaczna niepewność ogólnie na rynku, zwłaszcza w krajach Europy Środkowo-Wschodniej.
Wydaje się, że wybuch obecnej wojny na Bliskim Wschodzie raczej nie wpłynie na wzrost cen skupu świń. Na pewno wpłynie na ceny ropy naftowej i gazu, może trochę na ceny drobiu, co też wydaje się mało prawdopodobne, bo globalny rynek żywnościowy po czterech latach egzystencji świata w atmosferze wojennej wygląda już całkiem inaczej aniżeli jeszcze cztery lata temu.
Opr.: ACONAR
Wykres 1. Cena skupu półtusz wieprzowych 57% w Polsce w latach 2020-2026(wg 3trzy3.pl)
[1] Tekst odpowiedzi został napisany w połowie marca br.
Krzysztof Lipiński, Magdalena Mazur-Kuśnirek Katedra Żywienia Zwierząt, Paszoznawstwa i Hodowli Bydła Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Nasiona roślin bobowatych w żywieniu trzody chlewnej
Zgodnie z szacunkami IERiGŻ-PIB krajowe zużycie wysokobiałkowych surowców paszowych wyniosło w sezonie 2023/2024 ok. 5,83 mln t, w tym śruty sojowej ok. 2,88 mln t oraz nasion strączkowych ok. 0,56 mln t. W sezonie 2024/2025 (prognoza) łączne zużycie oceniono na ok. 5,88 mln t, w tym śruty sojowej ok. 2,90 mln t, śruty rzepakowej ok. 1,32 mln t, śruty słonecznikowej ok. 0,54 mln t oraz nasion strączkowych ok. 0,64 mln t.
W latach 2017-2022 powierzchnia uprawy roślin bobowatych wynosiła odpowiednio (źródło: ARiMR): 2017 r. – 366 tys. ha, 2018 r. – 309 tys. ha, 2019 r. – 299 tys. ha, 2020 r. – 324 tys. ha, 2021 r. – 339 tys. ha, 2022 r. – 362 tys. ha. W najnowszych zestawieniach dotyczących struktury zasiewów (wg danych ARiMR podawanych w prasie rolniczej) w 2025 r. największy areał w tej grupie utrzymywał łubin wąskolistny – 198 846,10 ha (w 2024 r. – 183 172,68 ha; w 2023 r. – 146 225,18 ha). Jednocześnie w 2025 r. uprawa grochu siewnego wynosiła 135 375,58 ha (w 2024 r. – 157 856,04 ha; w 2023 r. – 118 073,52 ha). Dynamicznie rosła także powierzchnia uprawy soi, której areał w 2025 r. oceniano na ok. 98 026,97 ha, a w 2024 r. na ok. 79,7 tys. ha… Cały artykuł w numerze 2/2026
Benedykt Pepliński Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Sytuacja na rynku trzody chlewnej
Rynki wieprzowiny w UE w ostatnich tygodniach boleśnie odczuwają konsekwencje pojawienia się ASF w Hiszpanii, która jest nie tylko największym producentem tego mięsa w UE, ale także drugim na świecie jego eksporterem.
W ostatnich latach Hiszpania eksportowała 1,8-2,2 mln ton wieprzowiny, z czego około połowę poza UE. Do najważniejszych odbiorców spoza UE należy zaliczyć Chiny, Japonię, Koreę Południową i Filipiny, z czego dwa pierwsze kraje odebrały w ostatnich latach około 0,45 mln ton. W związku z pojawieniem się ASF Hiszpania natychmiast straciła jedną trzecią rynków eksportowych, w tym Japonię, Filipiny, Malezję i Tajwan, na które w 2024 r. wysłała ponad 300 tys. ton. Wskutek braku eksportu mięso to pozostało na rynku wewnętrznym, co doprowadziło do natychmiastowych spadków cen na rynku hiszpańskim i na pozostałych rynkach europejskich. Od momentu pojawienia się informacji o ASF do końca grudnia 2025 r. największe spadki cen dotyczyły Hiszpanii i Portugalii – po ponad 20% (z 1,30 do 1,00 €/kg wagi żywej), podczas gdy w innych krajach były one o około połowę mniejsze… Cały artykuł w numerze 2/2026