Skróty wybranych artykułów

Natalia Sobczak-Zuzaniuk
INTERMAG Sp. z o.o.

Najgroźniejsze choroby zakaźne świń – jak uchronić stado?

Choroby zakaźne u świń prowadzą do znacznych strat ekonomicznych dla hodowców. Problemy te wynikają z czynników takich jak śmiertelność, mniejsze przyrosty masy ciała, zaburzenia związane z rozrodem, słaba konwersja paszy i zwiększone koszty leczenia. W konsekwencji czynniki te doprowadzają do zmniejszenia wskaźników produkcyjnych i ostatecznie zwiększenia kosztów produkcji.

Ze wszystkich patogenów atakujących świnie, patogeny układu oddechowego są tymi, z którymi wiążą się największe straty ekonomiczne, ponieważ powodują wyższą śmiertelność i zahamowanie wzrostu, zwłaszcza w okresie tuczu. Według danych zaprezentowanych w publikacji autorstwa Renken z 2021 roku, w Niemczech średnie straty przypisywane PRRSV (wirusowi zespołu rozrodczo-oddechowego świń) oszacowano na 74 181 euro na farmę rocznie, co odpowiada stracie 255 euro na lochę rocznie (około 1085 PLN). Globalnie straty wywołane przez M. hyopneumoniae ustępują jedynie tym wywołanym przez wirus PRRSV. Dla przykładu w samych Stanach Zjednoczonych koszt poniesiony w związku z mykoplazmozą płuc na jednego tucznika to 5,84 dolara (koło 22 PLN)… Cały artykuł w numerze 7-8/2025

Krzysztof Lipiński
Katedra Żywienia Zwierząt, Paszoznawstwa i Hodowli Bydła
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Pszenica w żywieniu świń

Pszenica należy do najważniejszych roślin zbożowych na świecie i w Polsce. Na podstawie prowadzonych szacunków, ocenia się, że powierzchnia uprawy zbóż ogółem w 2024 r. wyniosła około 7,1 mln ha, w tym powierzchnia zasiewów pszenicy około 2,4-2,5 mln ha.

Według szacunku GUS zbiory zbóż w Polsce w 2024 r. wyniosły 35,0 mln t. W przypadku pszenicy zbiory szacowane są na poziomie około 12,6 mln t, w tym 11,7 mln t pszenicy ozimej i 0,7 mln t jarej. Ubiegłoroczne zbiory kukurydzy na ziarno wyniosły ok. 7 mln ton, pozostałe zboża: pszenżyto – ok. 5,3 mln t, jęczmień ok. 3,1 mln t, żyto – 2,5 mln t, owies – 1,7 mln t. Powyższe dane wskazują, że pod względem wielkości zbiorów najważniejszym zbożem w naszym kraju jest pszenica.

Duża część ziarna pszenicy przeznaczana jest na paszę, pomimo iż większość odmian ma dobre lub bardzo dobre właści­wości wypiekowe. Zaliczenie odmiany do danej grupy technologicznej (E – elitarna, A – jakościowa, B – chlebowa, K – na ciastka i C – pozostała, w tym paszowa) nie oznacza jednak, że w każdych warunkach klimatyczno-środowiskowych uzyska ona zadawalające wartości wskaźników przemiałowych czy wypiekowych… Cały artykuł w numerze 7-8/2025

Hammermeister, Piotr Kołodziejczyk
Polski Związek Hodowców i Producentów Trzody Chlewnej „POLSUS”

System PQS – w oczekiwaniu na dodanie do Ekoschematu Dobrostan

System PQS funkcjonuje od 2009 r. W swojej pierwotnej wersji umożliwiał produkcję mięsa wieprzowego o znanym pochodzeniu i zdefiniowanej wysokiej jakości.

W 2023 r. system został rozszerzony o możliwość produkcji wędlin. Obecna aktualizacja wprowadziła zmianę polegającą na obowiązku ograniczenia w chowie świń stosowania przeciwdrobnoustrojowych weterynaryjnych produktów leczniczych, w tym antybiotyków. Dzięki temu produkowane mięso uzyska nowy wyróżnik jakościowy wynikający z poprawy dobrostanu i zmniejszonej zachorowalność zwierząt, a rolnikowi stwarza możliwość ubiegania się o płatność w ramach Ekoschematu Dobrostan… Cały artykuł w numerze 7-8/2025

Natalia Sobczak-Zuzaniuk
INTERMAG Sp. z o.o.

Mykoplazmy – trudny przeciwnik

Mykoplazmy stanowią dużą grupę mikroorganizmów. W przeciwieństwie do pozostałych bakterii nie są ograniczone sztywną ścianą komórkową, ale tylko cienką błoną. Kształt komórki jest najczęściej kulisty lub gruszkowaty. Co istotne, z  powodu braku ściany komórkowej wykazują oporność na antybiotyki.

Pierwotna infekcja mykoplazmą zwykle powoduje jedynie słabe objawy kliniczne, ale choroba może być zaostrzona przez czynniki wtórne, takie jak bakterie, pasożyty i złe warunki bytowe. Z weterynaryjnego i ekonomicznego punktu widzenia – mykoplazmy wciąż są dla hodowców bardzo trudnym przeciwnikiem.

            Mycoplasma hyopneumoniae wywołuje enzootyczne zapalenie płuc. Jest to jedna z najczęstszych jednostek chorobowych układu oddechowego na świecie. Zakażenie mykoplazmami doprowadza nie tylko do znacznego obniżenia przyrostów masy ciała, ale również podwyższa współczynnik wykorzystania paszy. Z punktu widzenia hodowli straty są ogromne. M. hyopneumoniae, jedna z najmniejszych znanych bakterii, jest patogenem błony śluzowej, który kolonizuje drogi oddechowe. Patogeny osiedlając się w drogach… Cały artykuł w numerze 6/2025

Krzysztof Lipiński
Katedra Żywienia Zwierząt, Paszoznawstwa i Hodowli Bydła
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Pszenżyto w żywieniu świń

Pszenżyto należy do podstawowych zbóż pastewnych. Wielkość uprawy pszenżyta w Polsce w 2024 r. wynosiła ok. 1,2 mln ha, a łączne zbiory ok. 4,9 mln ton (spadek o 9% w porównaniu z 2023 r.). Średni szacunkowy plon pszenżyta w roku 2024 wynosił 45,5 dt/ha i był nieznacznie wyższy niż w roku poprzednim, kiedy to wyniósł 45,4 dt/ha.

Pszenżyto jest dobrze znaną rośliną paszową, wykorzystywaną głównie w żywieniu zwierząt w postaci śruty. Polska jest największym producentem pszenżyta na świecie, a zdecydowana większość jego zbiorów – ponad 80% – trafia do sektora paszowego. Niewielka część ziarna znajduje również zastosowanie w przemyśle młynarskim i do produkcji bioetanolu. Chociaż pszenżyto pierwotnie wyhodowano z myślą o zastosowaniach paszowych, możliwe jest jego wykorzystanie do produkcji mąki – głównie jako domieszka do mąki pszennej lub żytniej. Mąka z pszenżyta zawiera dużo błonnika pokarmowego, ma niższy indeks glikemiczny niż mąka pszenna i jest ceniona za wartość odżywczą. W Polsce pszenżyto jest cenione za wysoką… Cały artykuł w numerze 6/2025