Dzisiaj podczas Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi odbyło się pierwsze czytanie oraz głosowanie nad rządowym projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo. Uzasadnienie projektu przedstawił minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski.

W dzisiejszym głosowaniu Sejmowa Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi przyjęła wniosek o uchwalenie przez Sejm projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo. W konsekwencji, większością głosów, projekt został skierowany do dalszych prac sejmowych.

– Podstawowym celem projektowanej ustawy jest poprawa warunków prowadzenia działalności rolniczej oraz zapewnienie jej stabilności poprzez lepsze ukierunkowanie wsparcia na rolników aktywnych zawodowo, to jest takich, którzy faktycznie prowadzą działalność rolniczą, ponoszą ryzyko i koszty, i dla których ta działalność jest istotnym źródłem przychodów – rozpoczął swoją wypowiedź minister Krajewski.

Dyskutowany na Komisji projekt ustawy ma na celu lepsze ukierunkowanie wsparcia publicznego na rolników faktycznie prowadzących działalność rolniczą, dla których rolnictwo stanowi istotne źródło dochodów. Projekt zakłada zmianę podejścia w zakresie weryfikacji aktywności rolniczej, tak aby odbywała się ona na podstawie minimalnych kosztów ponoszonych na działalność rolniczą lub przychodów uzyskiwanych z tej działalności.

Minister Krajewski podkreślił, że projekt jest odpowiedzią na postulaty rolników i organizacji rolniczych zgłaszane w trakcie szerokich konsultacji prowadzonych na początku 2025 r. Nowe przepisy mają ograniczyć zjawisko pobierania dopłat przez właścicieli gruntów faktycznie nieprowadzących działalności rolniczej oraz wzmocnić pozycję gospodarstw rzeczywiście produkujących żywność. Zaproponowane rozwiązania mają poprawić warunki prowadzenia gospodarstw, zapewnić większą stabilność produkcji rolnej oraz zwiększyć efektywność wykorzystania środków Wspólnej Polityki Rolnej.

Minister Krajewski zaznaczył również, że warunek aktywnego rolnika dotyczy tylko płatności bezpośrednich i płatności ONW. Warunek ten nie dotyczy innych działań drugiego filaru WPR, takich jak płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne czy działania inwestycyjne, nie ma też wpływu na inne prawa i obowiązki rolników, w tym na prawo do ubezpieczenia w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS).

Jednocześnie, jak wskazał minister Krajewski, nowe rozwiązania nie wykluczają w żaden sposób ze wsparcia małych gospodarstw oraz rolników dwuzawodowców – prowadzących jednocześnie działalność rolniczą i nierolniczą lub prowadzących działalność rolniczą w niepełnym wymiarze.

Kluczowe założenia projektu

• Zmiana zasad weryfikacji aktywności rolniczej – odejście od dotychczasowych, krytykowanych rozwiązań na rzecz obiektywnych kryteriów opartych na ponoszonych kosztach bezpośrednich lub uzyskiwanych przychodach z działalności rolniczej.
• Możliwość wyboru sposobu udokumentowania aktywności przez rolnika oraz szeroki katalog dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności rolniczej.
• Automatyczne uznawanie za rolników aktywnych zawodowo m.in. spółdzielni rolniczych, grup producentów rolnych, rolników utrzymujących zwierzęta przy minimalnej obsadzie, a także beneficjentów wybranych płatności związanych z produkcją, płatności w ramach wybranych ekoschematów czy też korzystanie z wybranych interwencji inwestycyjnych w ramach II filara WPR.
• Uwzględnienie specyfiki wypasu kulturowego, istotnego zwłaszcza dla terenów górskich i ochrony krajobrazu.
• Utworzenie rejestru rolników aktywnych zawodowo w ewidencji producentów prowadzonej przez ARiMR, który będzie mógł być wykorzystywany m.in. przy przyznawaniu pomocy krajowej.

Rozwiązania przejściowe na 2026 r. dla małych gospodarstw – automatyczne uznanie za aktywnych rolników gospodarstw, które w 2025 r. otrzymały płatności bezpośrednie do równowartości 1125 euro (ok. 600 tys. gospodarstw).

Rozwiązania zaproponowane w projekcie ustawy miałyby obowiązywać od 15 marca 2026 r., tj. wraz z pierwszym dniem składania wniosków o płatności bezpośrednie i ONW za 2026 r. Dlatego tak ważne jest pilne procedowanie przedłożonego projektu.